Solfer

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.
Sùlfer
   

16
S
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
                   
fosforo ← sùlfer → cloro
Aspèt
Aspèt de l'elemènt
Cristài de sùlfer culùr zàlt
Generalità
Nòm, sìmbol, nömer atòmich sùlfer, S, 16
Serie Mìa metài
Grupo, periot, bloch 16 (VIA), 3, p
Densità 1 960 kg/m³
Dürèsa 2,0
Configürasiù dei eletrù
Configürasiù dei eletrù
Proprietà atomiche
Peso atòmich 32 065 u
Ragio atòmich (calc.) 100 pm
Ragio covalènt 102 pm
Ragio de van der Waals 180 pm
Configürasiù dei eletrù [Ne]3s23p4
e per leèl energétich 2, 8, 6
Stàcc de osidasiù −1, ±2, 4, 6 (acido forte)
Strütüra cristalìna ortorómbich
Proprietà fìziche
Stat de la matéria solido
Pont de füziù 388 36 K (115 21 °C)
Pont de ebulisiù 717,87 K (444,72 °C)
Volüm molàr  × 10Mudel:Val/delimitnum m³/mol
Calùr de füziù 1 7 175 kJ/mol
Tensiù de vapùr 2 65 × 10−20 Pa a 388 K
Otre proprietà
Nömer CAS Mudel:CAS
Eletronegatività 2,58
Calùr specìfich 710 J/(kg•K)
Condücibilità elètrica  × 10Mudel:Val/delimitnum /(S/m)
Condücibilità tèrmica 0,269 W/(m•K)
Energia de prìma iunizasiù 999,6 kJ/mol
En. de segónda iunizasiù 2 252 kJ/mol
En. de tèrsa iunizasiù 3 357 kJ/mol
En. de quàrta iunizasiù 4 556 kJ/mol
Energia de quìnta iunizasiù 7 004,3 kJ/mol
En. de sèsta iunizasiù 8 495,8 kJ/mol
Izòtop piö stàbii
iso NA TD DM DE DP
32S 95,02% l'è stàbil con 16 neütrù
33S 0,75% l'è stàbil con 17 neütrù
34S 4,21% l'è stàbil con 18 neütrù
35S sintétich 87,32 dé β 0,167 35Cl
36S 0,02% l'è stàbil con 20 neütrù
iso: isotopo
NA: bondànsa en natüra
TD: tép de smezamènt
DM: modalità de decadimènt
DE: energia de decadimènt in MeV
DP: prodót del decadimènt

El solfer (o zolfer, zolfregh[1]) l'è on element chimegh. El sò simbol a l'è la S, e 'l sò numer atomegh l'è 16.
L'è on non-metall senza odor e savor, e bell bondanzios. La soa forma pussee cognossuda e comuna l'è quella cristallina, d'on color giald intens. L'è present in di solfur e solfaa de ona motta de minerai, e 'l se troeuva a l'istatt pur in di region volcanegh. A l'è on element fondamental per tucc i vivent, perchè 'l se troeuva in d'on fracch de proteinn.
A l'è doperaa anca in de l'agricoltura, oltra che per fà su la polver per sparà.

L'è vun di element pussee cognossuu fin di temp antigh, e l'è citaa anca in de la Bibbia e in di poema de l'Omer.

El nomm[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La parolla solfer e i sò variant riven del latin sulphur, con l'istess significaa. L'è doperaa in tutt i lengov romanz (italian zolfo, aragones ixufre, spagnoeu e asturian azufre, catalan e ocitan sofre, cors zolfu, frances soufre, forlan solfar, galizian xofre, ligur sofro, piemontes sorfo, portoghes enxofre, romen sulf, sicilian sùrfuru, romanc zulpar, sardegnoeu zurfu). La parolla l'è passada del latin anca a l'albanes (sulfuri), ai lengov germanegh (danes svovl, todesch schwefel, frison swoowel, lussemburghes schwiefel, limburghes solfer, bass todesch swevel, olandes zwavel, norveges svovel, svedes svavel, fiamengh sulfer), ai lengov celtegh (breton sulfur, galles syllfwr, irlandes sulfar) e in d'ona quai lengua slava (bosniegh, croatt e serb sumpor).

Referiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. dialettando.com