Wikipedia:Aveniment recent

De Wikipedia
Salta a la navigazzion Và a cercà

31/10/2021 - El wikizzionari l'è avert[modifica 'l sorgent]

El wikizzionari in lengua lombarda l'è avert; a inn averte i elezzion di aministrador e bot. I gh'hann dirit de voto domà quei che i hann sgiamò lavorad in del wikizzionari. --Gat lombart (ciciarade) 15:19, 31 Oto 2021 (CET)[rispond]

20/12/2020 – COVID-19 – Noeuva varianta in Gran Bretagna[modifica 'l sorgent]

Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

Ona noeuva varianta del COVID-19 l’è stada scovèrta in Gran Bretagna. La noeuva varianta la par che la sìa pussée contagiosa, el so tass de contàgg el podarìa vèss anca pussée alt del 70% rispètt a la varianta vèggia. Se pensa che ‘l vaccìn el sìa bon de fonzionà anca con quèlla varianta chì tuttamànch l’è domà ‘na supposizion. La noeuva varianta l’è stada trovada anca in Danimarca e Australia. On quàj paés europeo infra de lor l’Italia, l’hà bloccàa i vol con la Gran Bretagna. [1]

Quèll artìcol chì l'è stàa raportàa in Wikinews

20/12/2020 - La podaria rivà la nev innanz de la fin de l'ann[modifica 'l sorgent]

Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

Ancabén la sia anmò domà on'ipòtesi i probabilità hinn adrée andà su seconda quell che ‘l ne dìss el gràfich di previsión d'insèma. Ch' el 26 de dicember la sìa 'drée a rivà on'ondada de frècc, l’è sicùr, [2]. La temperadura media la rivarà a pressappòch -6°C al livèll di 850 hPa (circa 1500 meter de altèzza) e donca on poo sòta i 0°C al livèll del soeul. El scenari l’è quèll de l’aria frèccia che la ven de la Russia, l’inscì ciamàa anticiclon Russo-Siberian, condizión bòna de provocà el ristàgn arént al soeul de aria frèccia in la Pianura padana, l’inscì ciamàa “cossìn frècc”. In séguit el sarà possìbil, ancabén nananmò sicùr el rivà de ona perturbazion atlantica sora el cossìn frècc bòna de portàgh la nev a la pianura padana anca in Lombardia. Tuttamànch gh’è ancamò de incertèzza sora el rivà de la nev, che la podarìss rivà infra el 28 e ‘l 29 de dicember. [3] Semper a vardà i prevision d’insèma se dedùss de fàtt che la nev la podarìss rivà o nò degià che gh’hinn di incertèzz sora i precipitazion e sora i temperadùr, però i esistèn anca di scenari de nev possibil fin a 30 cm in del cors de du . Per savènn pussée gh’hèmm de spettà i pròssim aggiornamént. [4]

21/12/2020 aggiornament[modifica 'l sorgent]

El scanari pussée facil l'è quèll de nev a comenzà de la nòtt infra el 27 e 'l 28 de dicember, precipitazion fin al cappdann, ma in del cors del 29 nev diventarà pioeuva.

Quèll artìcol chì l'è stàa raportàa in Wikinews

15/12/2020 - COVID-19 - Italia - A voeuren sarà su de noeuv[modifica 'l sorgent]

Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

La Lombardia l’hà fàa nanca a temp a vèss dervida che s’è drée giamò a parlà de saradura. La preoccupazión sta vòlta l’è minga per i contagg d’incoeu ch’ a hinn anmò adrée andagiò, quant putòst per i ròsc de gent che gh’hinn stàa come conseguenza de la proclamazión de la zòna gialda in Lombardia e minga domà in Lombardia in occorrenza di cómper de Natàl. Adèss el govèrna l’è adrée a decìd. De tucc i manér se spèttom ona granda zòna colór narànz in tutta Italia, o ben cont i negòzzi avèrt e i bar e i ristorànt saràa e l’òbbligh de slontanàss minga del pròppi comùn. Forsi la zòna naránz la vararà domà in di dì de fèsta o forsi adrée a tucc el perìod de Natál fina a l’Epifanìa. ‘N’alter tèma de toeu in esàmm a l’è la questión de l’ora de polizìa, la podarìss vèss impòsta prima, ai vòtt ora de la sera o anca prima. Comunque el par che la decisión la sarà ciapada a la svèlta, al màssim de chì a ‘n para de dì. [5]

Quèll artìcol chì l'è stàa raportàa in Wikinews

Milan 12/12/2020 -El manèta el va foeura de matt e 'l se mètt adrée a corr cont el tramvai[modifica 'l sorgent]

Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

Incoeu a Milán on manèta l’è andàa foeura de màtt intanta che l’era adrée a menà el tramvai, e ‘l s’è miss adrèe a corr cont el tramm a àlta velocità. I passeggér i hànn ciamàa donca i carabinér ch’a hinn riessìi a fermà el mèzz cont el mèttess denánz de travèrs. El manèta l’hà anca minacciàa i passeggér, l’hà dì:”stégh attent che ve mazzi tucc”

Quèll artìcol chì l'è stàa raportàa in Wikinews

Adree a spettà l’ordinanza per la zòna gialda in Lombardia[modifica 'l sorgent]

Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

L’aveva giamò dìi el governadór regionàl, l’Attilio Fontana, che la Lombardia la sarìss entrada in zòna gialda del 12 de dicember. De fàtt segònd el DPCM del 3 de november, quant a la pandemìa de COVID-19, quand che i paramènter d’ona región a hinn restà bon per el passágg de zòna per quattòrdes dì de fila, el scatta el meccanismo, che ‘l diventa però offiziál domà adrée a l’ordinanza del Minìster de la Salùd Roberto Speranza. El moment l’è ‘drée a rivà, de fàtt spèttom l’ordinanza ind la giornada dì’incoeu (11/12), ordinanza che la doarìss vegnì vàlida el 13 dicember, o ben la domenica che l’è drée a vegnì. Quèst el voeur dì che a partì de domènica la sarà possìbil ai cittadìn de spostàss infra i comùn de la Lombardia foeura che infra i des or de la sera e i cinch or de la matina. I bar e ristoránt i podarànn dervìi fin ai ses or de la sera e poeu andà innànz fin ai des or ma domà cont el servizzi de portà via o cont el portà a ca'. I center commerciáj restarànn però avèrt domà del lunedì al venerdì, inveci sàbet e domènica domà per i géner de primma necessità.[6]

Quèll artìcol chì l'è stàa raportàa in Wikinews

Lombardia zòna gialda el 12 de dicember[modifica 'l sorgent]

Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

L’è oramai de pressappòch des dì che ‘l se drée a dì, le diss soratùtt el nòster presedént regionàl Attilio Fontana. I parametri de la Lombardia quant a la pandemìa de COVID-19 a hinn de zòna gialda, ancabén gh’hèmm de spettà on quàj dì anmò per vèss offiziál (el par el 12 de dicember) . I dati di contagiàa paren bon, degià che i hànn segutàa a‘ndà giò tant coi provvedimént del 3 november, quant adrée a smolladura di misùr el 4 de dicember quand che l’è stada deciduda la zòna naránz.[7] A gh’è de spettàss donca, che giamò per el fin de quèlla setimana chì la sarà possìbil de moeuvess in tutta la región senza ‘vègh besògn de portàss adrée l’autocertificazión necessaria fin del prenzippi del mes de november. El president Attilio Fontana, el qual giamò in di temp indrée l’è stàa minga tròpp content di saradùr, e in pratega l’è stàa obligàa a faj domà quant che ‘l podevà nò scusà senza, el voeur anmò che la Lombardia la venga dervida e ch’a se faga a la svèlta degià che ‘l Natal l’è ‘drée a vegnì e l’impàtt sora el commèrcio legà a i saradùr el s’è giamò fa assosènn sentì. Defàtt con la zòna gialda, tucc i cittadìn i podarànn spostàss e andà in di negòzzi foeura che in di dì de fèsta e ‘l dì innánz, e financa i bar e i ristorànt podarànn dervì de noeuv ancabén segónd on orari ridòtt e de sicùr el restarà el coprifuòco in del cors di or de la nòtt.[8] Tuttmànch se gh’è de vèss contént per el passàgg a la zòna gialda, a ghe sarìss anca de pensà a quèll che ‘l podarà vèss l’impàtt sora la curva di contagiàa. Degià che l’è vèra che i contàgg hinn andà giò [9] ma se pòden nò tegnì in cunt i dati di noeuv contagiàa, quèj che de spèss s’hèmm sòlit a savè de la televisión, senza considerà anca el nùmer di tamponi e domà i dati giornadèr di contagiàa quand che el numer de tamponi l’è compàgn i pòden vèss confrontàa in primma analisi. A vardà i dati de sti ultìmm dì, se accòrgiom, che, de tucc i manér, i contagiàa hinn adrée a’ndà giò, ma minga inscì a la svèlta de vèss sicùr che la vaga ben anca con la zòna gialda. In fin di cunt, tanti di región ch’i éren sòta el regìmm de la zòna gialda hinn passàa poeu sòta di regìmm almànch de zòna narànz, el caso ciar come ‘l sol l’è sta quèll de la Campania. A la fin de la fera, gh’hèmm donca de vèss contént per el passàgg a la zòna gialda ma de fàgh attenzión ‘chè ‘l rappòrt tamponi/contagiàa l’è anmò tròpp alt e l'epidemìa l'è minga sòta 'l contròll. Donca desmenteghémess minga che’l COVID l’è stàa nananmò vinciùu e l’evoluzion futura l’è minga cèrta.

Quèll artìcol chì l'è stàa raportàa in Wikinews