Pagina principala
|
 Vox ind la vedrina On temporal, anca ciamad tempéri se l'è senza tempesta, a l'è el fenòmen atmosferich caratterizzaa de la presenza de fùlmen o saètt e stralusc e i sò effètt acustich in sul’atmosfera terrèstra, anca conossùu ‘me tron. I temporaj succeden ind on tipo de nivola conossuda cont el nòmm de nivolon o cumolonemb. A hinn de sòlit compagnàa de vent fórt, e despèss i prodùssen pioeuva fòrta e di vòlt nev, nevis’c, o tempèsta, ma on quaj temporal el ne prodùs pòch de precipitazión o anca nagòtt de precipitazion (temporal sècch). I temporaj poden vèss piazzàa ind ona serie indoe vun el ghe và adrée a l’alter puttóst che adrèe a 'na linea de temporaj. In di fòrt temporaj gh’è dent i fenòmen meteorològich pussée pericolós, compagn de la tempèsta gròssa, el vent fòrt, e i borinéri o tromb d'aria. On quajvun di temporaj che persisten pussée e hinn pussée pericolós, conossùu ‘me super-cèllula, el roeuda compagn di uragan. La pupàrt di temporaj la ghe và adrée al flùss médi di vent in del stràtt de la troposfera (che l’è el strat del’atmosféra indoe gh’hinn i fenòmen meteorològich), e in del'istèss temp la fòrbes del vent (cioè la differènza vertical infra i velocitàa e i direzión ai vari quòt), di vòlt la càosa ona deviazión de la soa corsa. I temporaj gh'hànn origìn de ona salida de aria calda e ùmeda arenta al front. Come che l’aria calda e ùmeda la va su, la ven pussée frèccia, la condensa, la fa su i nivolón ch’i pòden vèss alt pussé de 20 chilometri. Come che l’aria che la va su la raggiòng la temperadura de rosada, e 'l vapór d’acqua el condensa in gottìn d’acqua o de giazz, e la sò salida fa sbassà la pressión atmosferega indoe ’l va su dent ind la cèllula del temporàl. Tutt i precipitazión intravèrsen la nìvola per ona longa distànza innanz de rivà giò a la superfìce terrèster. Intanta che i gottìn bórlen giò, ciappen denter alter gottìn e vegnen pussée gròss. I gott che van giò creén ona corrent discendenta come che se porten adrée l’aria freccia, e questa aria freccia chì la se spantéga in su la superfice terréstra, e di vólt la càosa di vent fòrt che de sòlit compagnen i temporaj.
 A l' savivet qe ... I bombardaments dei citaa de Hiroshima e Nagasaki, in Japon, inn staits dei aveniments de la fin de la Segonda Guerra Mondiala, capitads a'l 6 e a'l 9 d'avost del 1945. Inn staits aprovads del president american Harry S. Truman e i bombe doperade per l'operazion inn staite lassade de borlar jo insœ i obietiv de sgolataç militar american. Qesta qì a l'è staita la prima vœlta qe dei arme atomege inn staite drovade ind un episodi de guerra. Despœ dei bombardaments el Japon el s'è rendud e l'è staita terminada ofiçalment la Segonda Guerra Mondiala.
 Ind i oltre lengue...I dex Wikipedie con plussee articoi: Ingles, Cebuan, Todesc, Svedes, Frances, Olandes, Russ, Spagnœl, Italian, Arab Egizian Oltre lengue minoritarie: Piemontes, Catalan, Sardegnœl, Galles, Galizian, Ciovaç, Alemann, Sicilian, Tatar de Crimeia, Mannes.
 Un proverbe a cas |
 Ocio!
 WikipediaWikipedia l'è un'enciclopedia libera e portada inants apena de utents volontare. Ol so obietiv l'è de menar la cognossenza libera a tuts e in plussee lengue qe s'pœl. I nosts Cinq Pilaster i è:
Una vox de scriver
 Cossa s'pœl far?
|