Telurio

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental
Telurio
   

52
Te
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
                   
antimonio ← telurio → iodio
Aspèt
Aspèt de l'elemènt
lucente, gris-arzènt
Generalità
Nòm, sìmbol, nömer atòmich telurio, Te, 52
Serie semi-metal
Grupo, periot, bloch 16 (VIA), 5, p
Densità 6 240 kg/m³
Dürèsa 2,25
Configürasiù dei eletrù
Configürasiù dei eletrù
Proprietà atomiche
Peso atòmich 127,60
Ragio atòmich (calc.) 140 (123) pm
Ragio covalènt 135 pm
Ragio de van der Waals 206 pm
Configürasiù dei eletrù [Kr]4d10 5s2 5p4
e per leèl energétich 2, 8, 18, 18, 6
Stàcc de osidasiù ±2, 4, 6 (apéna apéna àcit)
Strütüra cristalìna ezagonal
Proprietà fìziche
Stat de la matéria solido
Pont de füziù 722 66 K (449 51 °C)
Pont de ebulisiù 1 261 K (988 °C)
Volüm molàr 20 46 × 10−6 /mol
Entalpia vapurizasiù 52 55 kJ/mol
Calùr de füziù 17,49 kJ/mol
Tensiù de vapùr 23 1 Pa a 272,65 K
Velocità del suono 2 610 m/s a 293,15 K
Otre proprietà
Nömer CAS Mudel:CAS
Eletronegatività 2,1 (scala de Pauling)
Calùr specìfich 202 J/(kg•K)
Condücibilità elètrica 200 /(m•Ω)
Condücibilità tèrmica 2,35 W/(m•K)
Energia de prìma iunizasiù 869,3 kJ/mol
En. de segónda iunizasiù 1 790 kJ/mol
En. de tèrsa iunizasiù 2 698 kJ/mol
En. de quàrta iunizasiù 3 610 kJ/mol
Energia de quìnta iunizasiù 5 668 kJ/mol
En. de sèsta iunizasiù 6 820 kJ/mol
En. de sètima iunizasiù 13 200 kJ/mol
Izòtop piö stàbii
iso NA TD DM DE DP
120Te 0,096% Te l'è stàbil con 68 neütrù
122Te 2,603% Te l'è stàbil con 70 neütrù
123Te 0,908  × 10Mudel:Val/delimitnumagn ε 0,051 123Sb
124Te 4,816% Te l'è stàbil con 72 neütrù
125Te 7,139% Te l'è stàbil con 73 neütrù
126Te 18,952% Te l'è stàbil con 74 neütrù
128Te 31,687%  × 10Mudel:Val/delimitnumagn ββ 0,867 128Xe
130Te 33,799%  × 10Mudel:Val/delimitnumagn ββ 2,528 130Xe
iso: isotopo
NA: bondànsa en natüra
TD: tép de smezamènt
DM: modalità de decadimènt
DE: energia de decadimènt in MeV
DP: prodót del decadimènt

El telùrio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Te. El g'ha nömer atòmich 52, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de telùrio 'l g'ha 52 prutù. L'è de aspèt metàlich — ma clasificàt come semi-metàl — biànch arzentàt che se 'nsomèa al stagn, del pónt de vìsta chìmich el se compórta en maniéra mìa tat diferènta del sùlfer e del selenio. Se 'l dòpra perlopiö endele léghe metàliche o come semi-cundutùr.

L'è stat scuprìt endel 1782 del chìmich todèsch Franz-Joseph Müller von Reichenstein, a Sibiu en Romania, ma a izolàl per prim e a dàga el nòm de telùrio l'è stat el Martin Heinrich Klaproth endel 1798.