Cesio

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental
Cesio
   

55
Cs
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
                   
xeno ← cesio → bario
Aspèt
Aspèt de l'elemènt
bianch arzentat
Generalità
Nòm, sìmbol, nömer atòmich cesio, Cs, 55
Serie metài alcalì
Grupo, periot, bloch 1(IA), 6, s
Densità 1 879 kg/m³
Dürèsa 0,2
Configürasiù dei eletrù
Configürasiù dei eletrù
Proprietà atomiche
Peso atòmich 132 90 545 u
Ragio atòmich (calc.) 260 (298) pm
Ragio covalènt 225 pm
Configürasiù dei eletrù [Xe]6s1
e per leèl energétich 2, 8, 18, 18, 8, 1
Stàcc de osidasiù 1 (base gaiàrda)
Strütüra cristalìna Cübica a còrpo centràt]]
Proprietà fìziche
Stat de la matéria solido (a 25 °C)
Pont de füziù 301 59 K (28 44 °C)
Pont de ebulisiù 944 K (671 °C)
Volüm molàr 70 94 × 10−6 /mol
Entalpia vapurizasiù 67 74 kJ/mol
Calùr de füziù 2,092 kJ/mol
Tensiù de vapùr 2 5 kPa
Otre proprietà
Nömer CAS Mudel:CAS
Eletronegatività 0,79 (Scala de Pauling)
Calùr specìfich 240 J/(kg•K)
Condücibilità elètrica  × 10Mudel:Val/delimitnum/(m•Ω)
Condücibilità tèrmica 35,9 W/(m•K)
Energia de prìma iunizasiù 375,7 kJ/mol
En. de segónda iunizasiù 2 234,3 kJ/mol
En. de tèrsa iunizasiù 3 400 kJ/mol
Izòtop piö stàbii
iso NA TD DM DE DP
133Cs 100% Cs L'è stàbil con 78 neütrù
134Cs sintétich 2,0648 agn ε
β
196,9
329,9
134Xe
134Ba
135Cs sintétich  × 10Mudel:Val/delimitnum agn β 43,1 135Ba
137Cs sintétich 30,09 agn β 188,4 137Ba
iso: isotopo
NA: bondànsa en natüra
TD: tép de smezamènt
DM: modalità de decadimènt
DE: energia de decadimènt in MeV
DP: prodót del decadimènt

El cézio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Cs. El g'ha nömer atòmich 55, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de cézio el g'ha 55 prutù. El sò nòm el l'ha ciapàt de la paròla latìna "Caesius", che völ dì "celèst compagn del cél", per vìa del culùr de 'n pér de rìghe caraterìstiche del sò spétro de emisiù.

En natüra, el cézio el se prezènta sóta fùrma de en ünech izòtopo stàbil, el 133Cs, ma el ghe n'ha apò a 38 instàbii, de piö de töcc i óter elemèncc föra che el francio; le màse atòmiche de chèsti izòtopi le và de 112 a 151. L'è 'n metàl mulzì, de culùr arzentàt/doràt, El fà part dei metài alcalì terùs, l'è 'n elemènt che reagés facilmènt e 'l fónt a póch de piö de la temperadüra ambiént (28,44°C).

L'è 'n espluzìf potènte semài che 'l vé 'n contàt co l'àiva, se l'è de cunsiderà tòsech. L'idròsido de cézio l'è 'na bàze 'n gran gaiàrda e la pöl coróder el védre.

L'è stat identificàt per la prìma ólta dei chìmich e fìzich todèsch Robert Bunsen e Gustav Kirchhoff endel 1860, endel'àiva mineràl de Dürkheim, en Germania.