Sodio

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental
Sodio
   

11
Na
 
               
               
                                   
                                   
                                                               
                                                               
                   
neon ← sodio → magnesio
Aspèt
Aspèt de l'elemènt
Bianch arzentàt
Generalità
Nòm, sìmbol, nömer atòmich sodio, Na, 11
Serie metài alcalì
Grupo, periot, bloch 1 (IA), 3, s
Densità 968 kg/m³
Dürèsa 0,5
Configürasiù dei eletrù
Configürasiù dei eletrù
Proprietà atomiche
Peso atòmich 22,98977
Ragio atòmich (calc.) 180 pm
Ragio covalènt 154 pm
Ragio de van der Waals 227 pm
Configürasiù dei eletrù [Ne3s1
e per leèl energétich 2, 8, 1
Stàcc de osidasiù 1 (base forte)
Strütüra cristalìna cübica a còrp centràt
Proprietà fìziche
Stat de la matéria solido (mìa magnétich)
Pont de füziù 370 87 K (97 72 °C)
Pont de ebulisiù 1 156 K (882,85 °C)
Volüm molàr  × 10Mudel:Val/delimitnum m³/mol
Entalpia vapurizasiù 96 96 kJ/mol
Calùr de füziù 2,598 kJ/mol
Tensiù de vapùr 1 2 × 10−5 Pa a 1 234 K
Velocità del suono 3 200 m/s a 293,15 K
Otre proprietà
Nömer CAS Mudel:CAS
Eletronegatività 0,93 (Scala de Pauling)
Calùr specìfich 1230 J/(kg•K)
Condücibilità elètrica  × 10Mudel:Val/delimitnum S/m
Condücibilità tèrmica 141 W/(m•K)
Energia de prìma iunizasiù 495,8 kJ/mol
En. de segónda iunizasiù 4 562 kJ/mol
En. de tèrsa iunizasiù 6 910,3 kJ/mol
En. de quàrta iunizasiù 9 543 kJ/mol
Energia de quìnta iunizasiù 13 354 kJ/mol
En. de sèsta iunizasiù 16 613 kJ/mol
En. de sètima iunizasiù 20 117 kJ/mol
En. de iunizasiù chèla dei òt 25 496 kJ/mol
En. de iunizasiù chèla dei nöf 28 932 kJ/mol
En. de iunizasiù chèla dei dés 141 362 kJ/mol
Izòtop piö stàbii
iso NA TD DM DE DP
22Na sintétich 2,6020 agn ε 2,842 22Ne
23Na 100% L'è stàbil con 12 neütrù
iso: isotopo
NA: bondànsa en natüra
TD: tép de smezamènt
DM: modalità de decadimènt
DE: energia de decadimènt in MeV
DP: prodót del decadimènt

El sòdio l'è 'n elemènt chìmich enserìt endèla tàola periòdica dei elemèncc col sìmbol Na (de la paròla latìna Natrium). El g'ha nömer atòmich 11, che völ dì che 'l nùcleo de 'n àtom de sòdio el g'ha öndes prutù.

Sö la tèra l'è bastànsa bondànt e 'l rìa a costetöéser el 2,6% de la grösta terèstre (el quàrt elemènt per quantità e 'l prim 'ntra i metài alcalì), L'è 'n metàl de aspèt cerùs e arzentàt, el reagés facilmènt e l'è de cunsistènsa mulzìna. El fà part de la categurìa dei metài alcalì che se tróa en abondànsa en natüra ligàcc a óter elemèncc. El ciàpa föch facilmènt e 'l dà 'na fiàma de culùr zalt. El se òsida a la svèlta a contàt co l'ària e 'l reagés en maniéra violènta a contàt co l'àiva.

Ligàt a l'elemènt Cloro el fùrma el sal ciamàt clorùro de sòdio (NaCl) che l'è mìa óter che 'l sal de cuzìna, en componènt primàre de la diéta de l'òm e de gran emportànsa per el nòst metabolìsmo celulàr. L'è dopràt apò 'ndèla fabricasiù del saù en cumbinasiù con sèrte àcidi gras.