Pruvincia de Bèrghem

De Wikipedia
(Rimandaa da Pruinsa de Bèrghem)
Jump to navigation Jump to search
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.
Pruvincia de Bèrghem
Provinça
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|125px|Pruvincia de Bèrghem - Bandera]] [[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|80px|Pruvincia de Bèrghem - Stema]]
Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|center|260px|Pruvincia de Bèrghem - Sœmeanza]]
Dats aministrativ
Nom ofiçal Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Stat Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Rejon
Flag of Lombardy.svg
Lombardia
Capolœg
Flag of Bergamo.svg
Bergem
Nassida Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Politega
President Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Orgen lejislativ Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Territore
Coordinade Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
OSM Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found. Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Voltituden Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found. m s.l.m
Superfix Eror ëd l'espression: operator < pa spetà km²
Abitants Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, ab.
(2010)
Densitaa Eror ëd l'espression: operator < pa spetà ab./km²
Confin Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Fus orari Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Economia
PIL (nominal) Eror ëd l'espression: operator < pa spetà milion de USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (nominal) Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, USD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
PIL pro capite (PPA) Eror Lua an package,lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found, Intl$ Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Varie
Codex ISO 3166 IT-BG
TLD Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Prefiss inter. Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Prefiss Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Codex postal Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Sigla autom. Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Codex ISTAT Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Codex catastal Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Inn Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Sant protetor Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.
Cl. climatega
Cl. sismega
Localizazion
[[File:Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.|center|260px|Pruvincia de Bèrghem - Localizazion]]
Eror Lua an package.lua a la linia 80: module 'Modulo:No globals' not found.

La Provincia de Bergom (Pruìnsa de Bèrghem in Bergamasch) l'è mettuda in del center de la Lombardia; la confina cont i provinz de Lecch, de Monscia e Brianza e de Milan a òvest, con quèlla de Sondri a nòrd, quella de Brèssa a est e quella de Cremona a sud.

El sò territòri l'è spartii fra la montagna, la colina e la pianura.
La part de montagna l'è la pussee granda (pussee del 60% del total) e l'è occupada di Alp Oròbi, tajaa da tré gròss valad profond: la Val Brembana, la Val Seriana e la Val Cavalina, con tutt i sò valètt lateraj (Val Talegg, Val Brembila, Val Serina, Val de Scalf).
Tra la pianura e la montagna gh'è ona zenta de ronch, cont i Coll de Bergom e el Parch di Coll de Bergom, la Val Calepi e la Val San Martin; tutta la part meridional l'è inveci pianura, de origin alluvional e compresa trai fiumm Ada e Òli. Tutta la part bassa la gh'ha on ambient oramai antropizzaa, anca se in d'on quaj sitt gh'è ammò dii paesagg minga tròpp ruinaa; a bon cunt, la densitaa l'è minor de quella de la provinza de Monscia ò Milan.
L'ambient de la montagna l'è inveci puttòst ben tegnuu: se regòrden a quèll propòset chì tutt i zòn protett (bell grand a l'è el Parch di Oròbi Bergamasch, al confin settentrional).

L'economia de la provincia l'è dominada de l'industria, fada per el gròss (comè in del rest de la Lombardia) de aziendi medi e piscinitt; i settor pussee in forma a hinn el tessil, la mecaniga, la siderurgìa (se regòrda la Dalmen).
L'agricoltura l'è oramai marginal, anca se in pianura l'è eficent e la consent di produzion elevaa; in montagna l'è inveci trascurabil, vist el fenòmen de l'abbandon de part de la popolazion.
Ona risorsa di montagn a l'è el turismo.
In de la Provincia de Bergom gh'è vun di pussee important aeropòrt in Itàlia: quell de Ori (in bergamasch Öre), che l'è diventaa el 4° in Itàlia per i persònn e adiritura ul 3° per i merci.

La lengua[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]

Compagn de tutt el rest de la Lombardia, anca in de la Bergamasca la lengua ofizzial l'è l'italian.
In ogni cas, l'è ancamò putost conservaa el lombard, in de la soa variant oriental. El bergamasch l'è vun di dialett pussee important del lombard, e l'è parlaa pu o manch in tutta la region, cont ona quai variazzion: i dialett de la Bassa (soratutt quella ocidental: Casiraa, Trevij, Pontiroeu...) e di vai (per esempi la Val Gandin) poeuden avèggh di caratter divergent respett a quell de la città. In ogni cas, el bergamasch l'è putost omogeni in di sò caratter fondamentai.

Collegament[Modifega | mudìfica 'l sorgènt]




Bandera da la resgjun Lumbardía Pruvinz dela Lumbardìa Bandera da la resgjun Lumbardía
Bergum | Bressa | Com | Cremuna | Lech | Lod | Mantua | Milan | Munscia e Brianza | Pavia | Sundri | Vares