Temù

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá



Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental
Temù
Temù-Stemma.png
Panorama - Temù (Foto Luca Giarelli).jpg
Map of region of Lombardy, Italy - grey.svg
Stàto Itàlia
Regiù Lombardia
Pruvincia Brèsa
Cuurdinàde 10°28′08″ E
46°14′59″ N
Abitàncc 1 105 ab.
Superfìce 43,0 km²
Densità 26 ab/km²
Altèsa 1 144 m s.l.m.
Frasiù
Pontagna e La Vìla
Cümü tacàcc Édol, Put de Lègn, Èza e Viù
CAP IT-25050
Còdes ISTAT 017184
Prefìs tel. 0364
Sit uficiàl del cümü

Temù (nòm uficiàl: Temù) l'è 'n cümü de la àlta Al Camònega, en Pruvincia de Brèsa, endèla regiù de la Lombardìa.

El g'ha 1 105 abitàncc (dàto del Dicember 2015[1]), condena superfìce de 43,0 km² e 'na densità de popolasiù de 26 ab./km².

El cunfìna coi cümü de Édol, Put de Lègn, Èza e Viù.

Stória[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

El teretóre de Temù el fàa part de la tèra ciamàda Dalaunia o Dalania, lüminàda zamò 'ndel 774, enden diplóma 'ndèl qual el Carlo Magno el ghe afidàa la Al Camònega al Monastér de Tours:

Wikiquote-logo.svg
«Donamus etiam ad prefatum sanctum locum valle illam que vocatur Camonia cum salto Candino vel usque in Dalanias cum montibus at alpibus a fine Treentina qui vocatur Thonale usque in finem Brixamcinse seu giro Bergamasci (...)»
(Monumenta Germaniae Historica diplomatum Carolinorum, 16 luglio 774 ev (Test en latì dispunìbil sö wikisource))

.

Chèste tère le tülìa dét i nùclei abitàcc de Temù, Le Canù, Mulìna, Puntàgna, La Vìla, Póia, Pónt, Suàn, Parchezài e Pés.

Endel 1624 chèste tère, che 'ndel'ocaziù i è mensiunàde co la denuminasiù de "Ponte di Legno", le vé separàde en dò entità: Le "terre di fori di Ponte di Legno, cioè Villa, Pontagna, Themù e Lecanù" le se destàca de le "terre di dentro, cioè Ponte di Legno, Pezzo, Precasaglio, Zoanno e Poia"[2] Le prìme le fùrmarà chèl che 'l deentarà el cümü de Dalègn e le segónde le costetöés el cümü de Put de Lègn.

Co la denuminasiù Dalègn difàti se indicàa uficialmènt 'nfìna al 1810 el cümü che fàa riferimènt al paés che adès se ciàma "Villa Dalegno"[3], che al dé d'encö l'è frasiù del cümü de Temù e che alùra l'izistìa a fiànch del cümü denuminàt uficialmènt "Ponte di Legno"[4].

Del 1810 al 1816 Temù, Vìla Dalègn e Pontàgna i vé riagregàcc a Put de Lègn ma a pàrter del 1816 i vé turna separàcc e 'nfìna al 1927 i fà ognü cümü de per sò cönt. Endel 1928, endel quàder de la reorganizasiù generàl de le autonomìe locài mitìda en camp del goèrno de Musolìni, Temù, Vìla e Pontàgna le vé riagregàde amò 'na ólta, sóta 'l cümü denuminàt uficialmènt Temù.


Puzisiù de Temù en Val Camònega

L'abitat el se tróa a 1150 meter d'altèsa sùra 'l leèl del mar.


Cuurdinade[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

46°14′58″N, 10°28′8″E


Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]



Abitàncc censìcc

Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. Statìstiche demogràfiche ISTAT. Statìstiche sö la popolasiù del Istitùto Nasiunàl de Statìstica relatìve al 31 de Dezember 2015.
  2. AA.VV. "Temù. Un paese, una storia." NED - Milà, 1987 ISBN: 88-7023-106-2.
  3. Lombardia Beni Culturali Comune di Dalegno 1798 - 1809
  4. Lombardia Beni Culturali Comune di Ponte di Legno 1798 - 1815