Lengua volapük

De Wikipedia
Salta a la navigazzion Và a cercà
Lombard Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda

El volapük l'è ona lengua artificiala fada in tra el 1879 e 'l 1880 del prevet todesch Johann Martin Schleyer. L'ha cuntad de vesser stad ciamad in sœugn del Dio de fà na lengua internazzionala.

Parnonzia[Modifega | modifica 'l sorgent]

letera IPA
a [a]
ä [ɛ]
b [b]
c [tʃ] o [dʒ]
d [d]
e [e]
f [f]
letera IPA
g [g]
h [h]
i [i]
j [ʃ] o [ʒ]
k [k]
l [l]
m [m]
letera IPA
n [n]
o [o]
ö [ø]
p [p]
r [r]
s [s] o [z]
t [t]
letera IPA
u [u]
ü [y]
v [v]
x [ks] o [gz]
y [j]
z [ts] o [dz]

Gramadega[Modifega | modifica 'l sorgent]

La gramadega l'è fondada in sui lengov indoeuropei, ma gh'è na granda aglutinazzion, che normalment in di lengov indoeuropei a l'è sostituida cont la flession. Comé in todesch, el nom el pò vesser declinad in quater cas: genitiv, dativ, nominativ, acusativ.

Chi a vedom la declinazion de la parola "vol", ossia mond.

singolar plural
nominativ vol vols
genitiv vola volas
dativ vole voles
acusativ voli volis

Di radis lessicai se pònn fà nom, verb, agetiv e tucc i olter element de la gramadega.

El verb[Modifega | modifica 'l sorgent]

El verb el gh'ha vot temp e 'l porta informazzion in sul temp, el mœud, la persona e ’l stad passiv o ativ del soget.

Lessegh[Modifega | modifica 'l sorgent]

El lessegh l'è catad de on poo de lengov de tut el mond, ma soratut de l'ingles e on poo de franzes e todesch. I parolle vegnen modifegade sossen per somejà mia a l'original. I parolle cont pussee de na silaba vegnen acentade semper in su l'ultema sillaba, propi per slontanà la parolla de la lengua de orisgen.

Per esempi la parolla Volapük la vegn de Vola (genitiv de Vol, ossia mond, de l'ingles world) e pük (lengua, de l'ingles speech).

Storia[Modifega | modifica 'l sorgent]

La lengua a l'è stada inventada del Schleyer, prevet todesch che l'ha cuntad su de vesser stad ciamad in sœugn del Dio per fàlla. La sgiamò bassa difusion del Volapük a l'è stada fermada del rivà del Esperanto cont el sò prim liber in del 1887.

In del 1920 la lengua, cont el consens di poch parlant restad, la gh'ha havud na revision.

In del 2007, grazia a di bot, la Wikipedia in Volapük a l'è deventada la Wikipedia quella de 15 in del mond, cont pussee de 100'000 vos. L'aministrator l'ha deciarad de fàll per volzà l'interess in sta lengua chì.

Esempi de lengua[Modifega | modifica 'l sorgent]

El Pader Noster:

O Fat obas, kel binol in süls,
paisaludomöz nem ola!
Kömomöd monargän ola!
Jenomöz vil olik, äs in sül, i su tal!
Bodi obsik vädeliki govolös obes adelo!
E pardolös obes debis obsik,
äs id obs aipardobs debeles obas.
E no obis nindukolös in tendadi;
sod aidalivolös obis de bas.
Jenosöd!