Caronte (corp celest)

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental
Caronte
(134340 Pluto I)
Caronte töt zó de la sonda New Horizons (14 de löi del 2015)
Caronte töt zó de la sonda New Horizons (14 de löi del 2015)
Satellite de Plutone
Descuprii 22 giugno 1978
Descovridor James Christy
Parameter orbital
(a l'epoca J2000)
Semiass maggior (19 571 ± 4) km
Period orbital 6,387230
(6g 9h 17' 36")
Inclinazion
su l'eclittega
112,78 ± 0,02°
Inclinazion
dal equat. de Plutone
0,000° ± 0,014°
Inclinazion
da l'orbita de Plutone
119,59° ± 0,02°
Ecentricità 0,00000 ± 0,00007
Dati fisegh
Dimension (1 207 ± 3) km
Volum
Massa
(1 52 ± 0,06) × 1021 kg
Densità media (1 65 ± 0,06) × 103 kg/m³
Acceleraz. de gravità in superfiss 0 278 m/s²
Velocità de fuga 580 m/s
Period de rotazion rotasiù sìncrona
Inclinazion assiala nesöna
Temperatura
superficiala
53 K (media)
Pression atm. nesöna
Albedo 0,36-0,39

Caronte l'è 'l piö grant dei satèliti natürài del pianeta nano Plutone. Endel ambiènt astronòmich l'è ciamàt apò (134340) Pluto I.[1]

L'è stat scuprìt endel 1978 al United States Naval Observatory de Washington, D.C., co le lastre fotogràfiche del United States Naval Observatory Flagstaff Station (NOFS). L'è 'na lüna de grànde dimensiù se confrontàda col pplutone, el sò pianéta de riferimènt. La sò 'nflüènsa gravitasiunàla l'è isé grànda che 'l baricèntro del sistéma Plutone–Caronte el se tróa al de föra de Plutone.

La sónda spasiàla New Horizons l'è pasàda arènt al sistéma Plutone–Caronte ai 14 de löi del 2015, e l'è riàda a la distànsa mìnima de Caronte de 27.000 km.

Caronte el g'ha 'n diàmetro de 1208 km — apéna apéna de piö de la metà de Plutone,[2] e piö grant del pianeta nano Cerere. Caronte el g'ha asé de masa per ìga ragiungìt 'na fùrma sferoidàla sóta l'asiù de la sò stèsa gravità. A diferènsa de la superfìce de Plutone che l'è furmàda de gias de azòto e metàno, la superfìce de Caronte envéce l'è de gias de àiva.

Caraterìstiche urbitàle[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

'Na vìsta de sviess del sistéma Plutone–Caronte endoche se vèt che Plutone el g'ra entùren a 'n pónt che stà al de föra del sò còrp. Se èt apò a el ligàm gravitasiunàl 'ntra i dù ogècc.
Plutone e Caronte, en scàla. Fóto töda zó de la sónda New Horizons de menemà che la riàa arènt.

Caronte e Plutone i se gìra entùren l'ü a l'óter ogna 6,387 dé. I è 'n risunànsa gravitasiunàla e i se móstra sèmper la stèsa fàcia. Se tràta de 'na situasiù de ligàm gravitasiunàl recìproco, diferènt per ezèmpe de chèl che gh'è 'ntra la Tèra e la Lüna perchè la Lüna la ghe móstra sèmper la stèsa fàcia a la Tèra ma la Tèra la ghe móstra mìa sèmper la stèsa fàcia a la Lüna. La distànsa média 'ntra Caronte e plutone l'è de 19570 km. Sèrte detài de le òrbite de le lüne piö estèrne de Plutone i permèt de calculà che Caronte el g'hape presapóch 11.65% de la màsa de Plutone.[3] e chèsto el sögerés che Caronte el g'ha de ìga 'na densità de 1.65 ± 0.06 g/cm³, rezültàt de 'na percentuàl de 55% de préda e 45% de gias, (a diferènsa de Plutone che 'l g'harès de rià al 70% de préda).

Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. Jennifer Blue (2009-11-09). Gazetteer of Planetary Nomenclature. IAU Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN). Recuveraa el 2010-02-24.
  2. How Big Is Pluto? New Horizons Settles Decades-Long Debate. NASA (2015). Recuveraa el 2015-07-13.
  3. M. Buie et al. (2012). "The Orbit of Charon is Circular". The Astronomical Journal 144: 15.