Canton Grisun

Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental urtugrafia ünificada.

Canton Grisun Kanton Graubünden Canton des Grisons Chantun Grischun
Stema del Canton
Pusizion in Svizzera
Dati
Capital	Coira
Entrada in de la Cunfederazion	1803
Abreviazion	GR
Pupulazion	192 621 abitant
Censiment	31/12/2010
Superfis	7 105 km²
Densità	27 hab./km²
Nümer de Cumün	178
Lenguv	tudesch, italian, rumanc
Mapa del canton

El Canton Grisun (tudesch: Graubünden; rumanc: Grischun; frances: Grisons, talian Grigioni), l'è el püssee grand e el püssee uriental di 26 canton de la Svizra. Insema al Tisin, l'è vün di dü canton induè che se la parla la lengua lumbarda.

Lengua

I lengh in del Cantun Grisun

El cantun Grisun a l'è l'ünegh cantun svizer che 'l gh'ha trì lenguf ufiziaj: el tudesch, el rumanc e 'l talian. El lumbard l'è la quarta lengua, ma l'è mia recugnussüü ufizialment. El Grisun a l'è l'ünegh cantun de lengua rumancia.

I dialet tudesch del Grisun fan part de dü grüp principaj:

• el tudesch svizer che'l se parla in de la capital Coira e in de la püssee part del cantun;
• el tudesch walser, che'l se parla in di enclav e isul lenguistich walser che gent del Vales i aveva fundaa in del temp medieval.

El dialet de Samignun, l'ünegh dialet svizer che'l fa part del grüp di dialet tirules (bavares-austriach).

Cinch dialet principaj (ses cunt el Jauer) fan part de la lengua rumancia: el Sursilvan, el Sutsilvan, el Surmiran, el Puter e'l Vallader. El rumanc al gh'ha anca una furma standard cumüna, ciamada rumantsch grischun.

In del teritori con lengua ufiziala taliana, se parlen di dialet lumbard alpin.

Statistich

Abitant e maderlengua (2000):

tudesch: 127'755 (68%)

rumanc: 27'038 (14%)

talian: 19'106 (10%) (al tira dent anca el lumbard)

alter: 13'159 (8%)

• 

  Lenguf ufiziaj in Grisun in del 1860

• 

  Lenguf ufiziaj in Grisun in del 2000

• 

  Distribüziun di lenguf ufizial in Grisun in del 2000

Distret

I distret di Grisun

El cantun a l'è dividüü in 'sti distret chì:

• Albula
• Bernina
• Hinterrhein
• Imboden
• Inn
• Landquart
• Malögia
• Moesa
• Plessur
• Prettigovia/Davos (Prättigau/Davos)
• Surselva

Ligam de föra

Sit ufizial