Canton Grisun

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lombard Occidental Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental urtugrafia ünificada.


Canton Grisun
Kanton Graubünden
Cantone dei Grigioni
Chantun Grischun
Wappen Graubünden matt.svg
Stema del Canton
Pusizion in Svizzera
Karte Lage Kanton Graubünden 2012.2.png
Dati
Capital Coira
Entrada in de la Cunfederazion 1803
Abreviazion GR
Pupulazion 192 621 abitant
Censiment 31/12/2010
Superfis 7 105 km²
Densità 27 hab./km²
Nümer de Cumün 178
Lenguv tudesch, italian, rumanc
Mapa del canton
Karte Kanton Graubünden 2010.png


El Canton Grisun (tudesch: Graubünden; rumanc: Grischun; frances: Grisons, talian Grigioni), l'è el püssee grand e el püssee uriental di 26 canton de la Svizra. Insema al Tisin, l'è vün di dü canton induè che se la parla la lengua lumbarda.

Lengua[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

I lengh in del Cantun Grisun

El cantun Grisun a l'è l'ünegh cantun svizer che 'l gh'ha trì lenguf ufiziaj: el tudesch, el rumanc e 'l talian. El lumbard l'è la quarta lengua, ma l'è mia recugnussüü ufizialment. El Grisun a l'è l'ünegh cantun de lengua rumancia.

I dialet tudesch del Grisun fan part de dü grüp principaj:

  • el tudesch svizer che'l se parla in de la capital Coira e in de la püssee part del cantun;
  • el tudesch walser, che'l se parla in di enclav e isul lenguistich walser che gent del Vales i aveva fundaa in del temp medieval.

El dialet de Samignun, l'ünegh dialet svizer che'l fa part del grüp di dialet tirules (bavares-austriach).

Cinch dialet principaj (ses cunt el Jauer) fan part de la lengua rumancia: el Sursilvan, el Sutsilvan, el Surmiran, el Puter e'l Vallader. El rumanc al gh'ha anca una furma standard cumüna, ciamada rumantsch grischun.

In del teritori con lengua ufiziala taliana, se parlen di dialet lumbard alpin.

Statistich[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Abitant e maderlengua (2000):

tudesch: 127'755 (68%)
rumanc: 27'038 (14%)
talian: 19'106 (10%) (al tira dent anca el lumbard)
alter: 13'159 (8%)

Distret[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

I distret di Grisun

El cantun a l'è dividüü in 'sti distret chì:

Ligam de föra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Sit ufizial