Lenguv galitalegh

De Wikipedia
(Rimandaa da Lenguf gall-italech)
Jump to navigation Jump to search
Lombard Occidental Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental, cun l'urtugrafia ünificada.


Lenguv galitalegh (classificaziun senza el Venet)
Lenguv galitalegh (classificaziun con el Venet)

El gall-italich l'è un grüp linguistich di lengu rumanz dla familia di lengu Indo-Europej. I carateristich che i cumpagnan el gall-italich con la galo-romania j'hinn l'indebuliment di silab atonich, la sunurisassion di cunsunant plusiv intervucalich, la lenission di geminaa, incasì qust in pusission intervucalica, e la presensa de vucal arutundaa anteriur, cume /y/ e /ø/ (cunusüü incasì con el nom de "vucal türbaa").

El gall-italech l'è culegaa a j'alter lengu galo-rumanz duvüü al sustraa celtich cumün, anca se gh'è di linguista che j'han iputizaa che la presensa di funema /y/ e /ø/ la sia duvüü a una lenission svilüpada indipendentement.

El sistema gal-italich el se pö divid int un nümer de lengu pütost umugenej, qual:

L'è discuss el status del Venet.

Paragun lenguistigh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Chì sota a l'è staa faa un cunfrunt tra i lenguv gal-italich e una quai altra lengua neulatina che la pò avègh di sumejanz cun quel grüp lenguistigh chì. I lenguv gal-italich a hin marcaa cul grasset.

  • Latin: Illa claudit semper fenestram antequam cenet.
  • Spagnö: Ella cierra siempre la ventana antes de cenar.
  • Frances: Elle ferme toujours la fenêtre avant de dîner.
  • Piemuntes: Chila a sara sempe la fnestra dnans ëd dsnè.
    • Canaves: Chilà a sera sémper la fnestra doant ëd fàr sèina.
  • Ligür
    • Genuves: Lê a særa senpre o barcon primma de çenâ.
    • Tabarchin: Lê a sære fisso o barcon primma de çenò.
  • Lumbard
  • Emilian (bulugnes): Lî la sèra sänper la fnèstra prémma ad dsnèr.
  • Rumagnö (fanes): Lìa chìud sèmpr la fnèstra prema 'd c'nè.
  • Italian: Ella chiude sempre la finestra prima di cenare.
    • Tuscan: Lei la hiude sèmpre la finèstra pria di ccenà.
    • Rumanesch: Lei chiude zèmpre 'a finéstra primma de ccenà.
  • Rumanc: Ella serra adina la fanestra avant ch'ella tschaina.
  • Nunes: Ela la sera semper la fenestra inant zenar.
  • Furlan: Jê e siere simpri il balcon prin di cenâ.
  • Venet: Ła sara senpre el balcon vanti senàr/dixnàr.
  • Istriota: Gila insiera senpro el barcon preîma da senà.