Lazise

De Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental


Cuurdinàde geogràfiche: 45° 31' N 10° 44' E

Lazise
Lazise-Stemma.png
Italy location map.svg
Stàto Itàlia
Regiù Vèneto
Pruvincia Verùna
Cuurdinàde 10°44′30″ E
45°30′03″ N
Vedè sü la mapa
Abitàncc 6 875 ab.
Superfìce 65,0 km²
Densità 106 ab/km²
Altèsa 76 m s.l.m.
Cümü tacàcc Bardolino, Bussolengo, Castelnuovo del Garda, Padènghe (BS), Pastrengo, Sirmiù (BS)
CAP IT-37017, 37010 frazioni
Còdes ISTAT 023043
Prefìs tel. 045
Sit uficiàl del cümü

Lazise l’è ‘n cümü italià, de la regiù del Vèneto, en Pruvìncia de Verùna. El g’ha presapóch 6 053 abitàncc e ‘l g’ha ‘na superfìce de 64,95 km², per ‘na densità de 95 ab./km². El cunfìna coi cümü de Bardolino, Bussolengo, Castelnuovo del Garda, Padènghe (BS), Pastrengo, Sirmiù (BS).

De èt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Ol castèl e i müre[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Ol castèl

Ol castèl i l’ l’à fai sö al tép de i signùr de Erùna Bartolomeo II e Antonio de la Scala o fòrse apéna prima al tép del pàder de chès-ce, ol Cansignorio de la Scala, dezà che la pórta Nöa la gh’à sö la data del 21 de mas del 1376.

I müre che i cór töt intùren al paìs vècc e i gh’à sèmper vüt trè pórte con tat de put leatòi:

  • a matina (èst) gh’è la Pórta Superiore, ‘ncö ciamàda de töcc Pórta de San Zeno;
  • a mesdé gh’è la Pórta Lion isé ciamàda, dezà che la gh’éra l’istèma col leù de San March de la Serenisima;
  • a mut (nòrt) gh’è la Pórta Nöa, isé ciamada dezà che l’è stacia facia sö per öltima, ‘ncö ciamàda da töcc la Pórta del Cansignorio.

Ol pòrt[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Ol pórt ècc de Lazise

Ol pòrt zamò presènt in del sécol X l’éra öna ólta fortificàt, tat che a la fì del pòrt gh’éra dò tur (che i gh'è piö) e da lé i partìa i müra che i l’la sircondàa e i l’ la ligàa al castèl di Scaligeri.

Sèmper in del pòrt la se tróa la Dogana Èneta facia sö in del 1607, che al dé de ‘ncó l’è ü locàl adóma de 900 méter quàder, ólt 10 méter e dovràt per tèngega di conferènse.

I cézé del paìs[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La céza de Zenù e San Martì.
  • La céza de San Nicolò.
  • La céza de Zenù e San Martì.
  • La céza di SS. Fìrem e Röstech in mès a i cap, romanica, sécol XXII.
  • La céza di SS. Faüstì e Giovìta, céza del sécol XII.
  • La céza de San Gaetà da Thiene, oratòre fai sö ‘n del 1711, con de dét öna bèla tìla de San Gaetà co la Ergine e l’iscetì pitürada dal Edoardo Perini.
  • La céza de San Gioàn Batìsta.

Éle[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La Pergolana
  • Éla La Pergolana, che l'è la piö cognusìda e 'mportànta.
  • Éla Bernini, che l'è tacada al castèl e ghe cór in banda i müre.
  • Éla Bottona, che la sömèa ü castèl medioèvàl.
  • Éla Bazzoli.
  • Éla di Cedri, di bande de la frasiù de Colà, l'è öa éla éneta facia sö tra 'l sécol XVIII e 'l sécol XIX söl progèt del architèt Luigi Canonica. In de la éla gh'è ü parch termàl e 'n de la Segónda Guèra Mondiàl l'à ospitàt ol maresciàl Erwin Rommel, la ólp del dezèrt.