Ortografia milanesa

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scritt in milanes, ortografia classega.


L'ortografia milanesa ciamada anca classica o classega, l'è on'ortografia doprada per i variant occidental del lombard, in particolar del dialett milanes. La gh'ha come font autorevola la litteradura milanesa, a partì pù ò manch del secol quell de quindes.
I primm autor milanes, a partì del Bonvesin de la Riva (secol quell de tredes) aveven dopraa di pròppi ortografii latineggiant. Ona prima standardizzazion l'era però stada giamò fada in del 1610 cont el Prissian milanes de la lengua de Milan de l'Ambroeus Biffi, situaa a l'interno del Varon Milanes, òpera scritta del Giovann Capis (de Dòm, tanto per mostrà fina a indove la rivava l'influenza de la letteratura milanesa). Semper in quell secol chì però la nass finalment l'ortografia classica come l'intendom num, cont i òper del Carl Maria Maggi (1630-1699), el primm che 'l dòpra el segn oeu (scritt pussee antigament come ou, û ò eu):
L'ortografia milanesa l'è sostanzialment ona sòrta de compromiss tra quella italiana e quella francesa ò provenzal (compagna de quella del Ligur e del Piemontes): l'unica differenza vera tra forma scritta e parlada la sta in del metod de distinzion tra vocal longh e brev. Fina a quand l'influenza coltural milanesa l'è stada fòrta in tutta la Lombardia occidental, l'ortografia de riferiment l'è stada pròppi quella de Milan (e anca i autor che dopraven minga pròppi l'ortografia milanesa en dopraven voeuna compagna). Cont el predomini de l'Italian, la scrittura milanesa l'è somijada vess tròpp complicada, perchè ai oeugg de on italòfon la pronuncia l'era tròpp different de la scrittura. Per quest, cont el passà di ann, l'ortografia milanesa, soratutt in di zònn foeura de Milan e de la soa provincia, l'è divegnuda obsoleta e per quest fòrsi la gh'ha guadagnaa el titol de classica. Al sò pòst hinn staa dopraa di ortografii pussee "sempliz", come quella de ispirazion ticinesa.
L'ortografia classica la gh'ha avuu on'altra regolarizzazion a la fin del secol quell de vint grazie al Circol Filològich Milanes, che l'ha adattaa a l'us moderno e a la pronuncia streggia de la città de Milan e de ona quaj zòna del macromilanes.

Vos correlaa [Mudifega]