Lenguv galitalegh

De Wikipedia
(Rimandaa da Lenguf gall-italech)
Va a: navegá, truvá
Lombard Occidental Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental urtugrafia ünificada.


La fruntera lenguistega gal-italega, la Linia Massa-Senigallia
I lenguv gal-italegh in de la cartina italiana

El gall-italich l'è un grüp linguistich di lengu rumanz dla familia di lengu Indo-Europej. I carateristich che i cumpagnan el gall-italich con la galo-romania j'hinn l'indebuliment di silab atonich, la sunurisassion di cunsunant plusiv intervucalich, la lenission di geminaa, incasì qust in pusission intervucalica, e la presensa de vucal arutundaa anteriur, cume /y/ e /ø/ (cunusüü incasì con el nom de "vucal türbaa").

El gall-italech l'è culegaa a j'alter lengu galo-rumanz duvüü al sustraa celtich cumün, anca se gh'è di linguista che j'han iputizaa che la presensa di funema /y/ e /ø/ la sia duvüü a una lenission svilüpada indipendentement.

El sistema gal-italich el se pö divid int un nümer de lengu pütost umugenej, qual:

Paragun lenguistigh[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Chì sota a l'è staa faa un cunfrunt tra i lenguv gal-italich e una quai altra lengua neulatina che la pò avègh di sumejanz cun quel grüp lenguistigh chì. I lenguv gal-italich a hin marcaa cul grasset.

  • Latin: Illa claudit semper fenestram antequam cenet.
  • Spagnö: Ella cierra siempre la ventana antes de cenar.
  • Frances: Elle ferme toujours la fenêtre avant de dîner.
  • Piemuntes: Chila a sara sempe la fnestra dnans ëd dsnè.
    • Canaves: Chilà a sera sémper la fnestra doant ëd fàr sèina.
  • Ligür
    • Genuves: Lê a særa senpre o barcon primma de çenâ.
    • Tabarchin: Lê a sære fisso o barcon primma de çenò.
  • Lumbard
  • Emilian (bulugnes): Lî la sèra sänper la fnèstra prémma ad dsnèr.
  • Rumagnö (fanes): Lìa chìud sèmpr la fnèstra prema 'd c'nè.
  • Italian: Ella chiude sempre la finestra prima di cenare.
    • Tuscan: Lei la hiude sèmpre la finèstra pria di ccenà.
    • Rumanesch: Lei chiude zèmpre 'a finéstra primma de ccenà.
  • Rumanc: Ella serra adina la fanestra avant ch'ella tschaina.
  • Nunes: Ela la sera semper la fenestra inant zenar.
  • Furlan: Jê e siere simpri il balcon prin di cenâ.
  • Venet: Ła sara senpre el balcon vanti senàr/dixnàr.
  • Istriota: Gila insiera senpro el barcon preîma da senà.