Spìciula

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá


Blue question mark.svg

Par piasé, specifichee la variant e l'urtugrafía ch'a sii dree a duvrá

Per piasé, spessìfichi la variant e l'ortograféa ch'a sìf dré a dövrá
Blue question mark.svg


Una spiciula muderna disegnaa per la cità.

La spìciula o bicicleta l'è un mezz de trasport a du röd che la va inanz cun la propülsion müsculara de l'om. L'è faia da un telar indè che gh'è tacaa un sistema mecanich che 'l permet la trasmission de la putenza a la röda mutris. La röda la gira per via de la forza esercitaa sura i pedal, che la vegn trasmetüü al pignón per via d'una cadena.


Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

I vari desvilüp int la storia de la spiciula

El disegn e la cunfigürazión basilara de la spiciula l'è cambiaa poch dal prim mudel de trasmissión a cadena del 1885.[1] La paternidà de la spiciula l'è atribüii al barón Carl von Drais, un inventur tudesch. El so artifat, pütost rüdimentari, l'è del 1817, e 'l nava inanz pugiand in pee alternativament ins al söl.

Giamò da la so introdüzion in Europa int el XIX secul, la spiciula la gh'ha avüü un impat fess fort sia ins la cultüra che ins l'indüstria. Al dì d'incö gh'è pressapoch 800 milion de spiciul in gir per el mond (i püssee tant in Cina), druvaa sia cume mezz de trasport principal che cume veicul da hobby.

Tip de spiciul[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Spiciula da Muntagna[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Part mecanegh d'una spiciula da muntagna.

La spiciula da muntagna, mej cugnussüü cun l'inglesism mountain bike, l'è disegnaa per andà ins i straa malmiss. La gh'ha un sistema de cambi cun tanti marc (de solit püssee de 20), i gum largh, e i röd cun i serc rinfurzaa.

Spiciula da Cità[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La spiciula da cità l'è disegnaa per vess cunfurtevula e andà a una velucità pütost ólta. Al dì d'incö i henn anca basaa sura i mudel da cursa, ma cun el manübri piat e i paramalta.

Spiciula da Dona[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La diferenza intra la spiciula da om e quela da dona l'è la pusizion del tübi in sima del telar. Quand che i donn i hann tacà a girà in spiciula, l'eva 'l periud che i meteven sü la soca longa, e donca i custrütur de spiciul i hann cambià la pusizion del tübi da urizuntal a diagunal per fà insì che 'l sia püssee facil per la dona setàss zü ins la sela. Al dì d'incö i spiciul da dona i gh'henn in tüt i varietà: da muntagna, da cità, da cursa, e.i.v.

Tandem[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

El tandem l'è una spiciula per du personn. El gh'ha dü pari de padal, e i ciclista i se seten vön dedree a l'alter. El manübri l'è cuntrulaa da quel setaa de denanz.

Spiciula da Cursa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La spiciula da cursa l'è faia in manera da vess püssee svelta d'una spiciula nurmala, cun i röd püssee sutil, un telar alegerii (presempi fai in alümini o fibra de carboni), e 'l manübri bass fat a còren. I spiciul da cursa i gh'hann de andà adree al regulament de l'Ünion Ciclistega Internaziunala (UCI). I telar püssee linger, fai de carboni e titani, i riven a pesà anca manch d'un chilo.


Referenz[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. Herlihy, David V. (2004). Bicycle: The History. Yale University Press, pp. 200–250. ISBN 0-300-10418-9.