Gigante gasùs

De Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental
I giganti gasùs del Sistema Solar: a pàrter de 'nsìma, Netuno, Urano, Saturno e Giove (dimensiù mìa en scàla).

En gigante gasùs l'è 'n pianéta gigante mìa cumpunìt perlopiö de préda o óter materiàl sòlido, ma de flùidi, aisebé che chèsti pianéti i pödes ìga pò a lùr en nùcleo ruciùs o metàlich. Se pènsa che l'ezistènsa de 'n nùcleo la sàpe nesesària al momènt de la formasiù del pianéta, ma la part piö grànda de la sò màsa l'è sóta fùrma de gas, o gas cumprimìt al stat lìquit.

A diferènsa dei pianéti ruciùs, i gigànti gasùs i g'ha mìa 'na superfìce bèla definìda. Concècc come dimensiù, àrea superficiàla, vulüm, temperadüra superficiala o densità superficiala i pöl referìs al stràto piö estèrno ést del de fò, per ezèmpe ést de la Tèra.

Endel sistema solar gh'è quàter gigànti gasùs: Giove, Saturno, Urano e Neptuno. Chèsti quàter pianéti i vé ciamàcc apò «pianéti giovià» o «pianéti estèrni».

Urano e Netuno i è stacc cunsideràcc dei stüdiùs come 'na sotaclàs separàda de pianéti gigàncc, ciamàda «gigànti zelàcc», o «pianéti üranià», perchè la sò strütüra l'è perlopiö fàda de giàs, préda e gas. I se diferènsia de Giove e Satùrno per via de la prupursiù de idrògeno e elio che l'è piö bàsa, principalment per vìa de la distànsa del Sul che l'è 'n bèl pó piö grànda.

Al dé d'encö (2016) se conós l'ezistènsa de divèrsi óter pianéti gigàncc gasùs de föra del sistema solar, difàti quàze töcc i pianéti extrasolar che se conós i è apùnto de chèsta categurìa.