Bertulìna

Quest articul chì l'è scriìt in lumbart, grafia cremàsca.

Bertulìna
Origen
Pòst d'origen	Italia
Region	Lombardia
Area de produzion	Crèma e cremàsch
Dettaj
Categoria	dolz
Reconossiment	P.A.T.
Settor	pàsta frèsca, pà e tùrte

La bertulìna (an italià torta bertolina) l'è 'na turta che la sa preparà a Crèma e 'n dal cremàsch a fine estàt e 'n princépe d'aütön.

Stòria

Sal sa mia bé quand l'è nasìda, ma sicüramént dòpo al mélavótcent, quand sa cumincia a cunós l'öa americàna (an ledì: Vitis vinifera), 'mbastardàda dòpo con la 'ìda nustràna (an ledì: Vitis labrusca).

Però, an dal 1638 Giüsèp Bresà al parlàa da 'na chisóla che sümèa a la bertulìna an d'an lébre 'ntitulàt Diario curioso di quello che s'osserva giornalmente nella Città di Cremona tanto nelle cose spirituali che temporali.

La turta

La g'a 'na fùrma tùnda, ma sa pól truàla pò a tòch, specialmént quand l'a vé 'endìda 'n da le butìghe. La g'a 'n culùr che 'l tìra dal marù, co' la crösta piéna da büs; quand la sa sfurna la spantèga 'nturne 'n prüföm fòrt da öa americàna.

Ingrediént

Òcio che gh'è mia apéna öna riséta perchè la vària da paìs a paìs e da faméa a faméa e i ingrediént i pól ès dièrs.

• L'öa americàna (chèsta la mànca mai)
• La farìna da melgòt
• Al söcher
• Al söcher co' l vèl
• Al böter
• L'óle d'ulìa
• I óf
• Al leàt da bìra (ma gh'è argü che dróa chèl biànch)

Tradisiù

Argöne bertulìne che i è stacie presentàde an da 'l cuncùrs che sa tègn ogne an a Crèma

Töcc i agn an dal mìs da setémbre a Crèma 'n piàsa dal Dòm sa urganìźa la sàgra da la bertulìna con 'n cuncurs e sa pól pò cumpràla