Rhäzüns
| Rhäzüns | |
|---|---|
 |
|
 |
|
| Canton | Grisun |
| Distret | Imboden |
| Cuurdinaa | |
| Popolazion | 1 338 ab. (Al Dic 2011) |
| Superfis | 13.28 km² |
| Altitüden | 657 m |
| Còdas postal | 7403 |
| Website | www.rhaezuens.ch |
|
|
|
![Rhäzüns [zoom] (Switzerland)](/wiki/Archivi:Karte_Schweiz.png)
Rhäzüns (en rumanc: Razén) a l'è un cumün svizzer del distret de Imboden. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch 1338 abitant e una süperfiss de 13.28 km², e al se tröva a una altitüden de 657 meter sura al livel del mar.
El cumün de Rhäzüns a l'è tacaa ai cumün de Bonaduz, Cazis, Domat/Ems, Rothenbrunnen e Versam.
Cuntegnüü |
Storia [Mudifega]
Rhäzüns l'è staa menziunaa la prima volta in dei docüment inturen a l'ann 840 col nomm de Raezunne.[1]
L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:[1]
| ann | popolazion |
|---|---|
| 1850 | 508 |
| 1900 | 495 |
| 1950 | 774 |
| 1960 | 776 |
| 1970 | 903 |
| 1980 | 958 |
| 1990 | 1,018 |
| 2000 | 1,201 |
Situazion linguistega [Mudifega]
A Rhäzüns fina al secul XIX la popolazion la parlava squas esclüsivament un dialet de la lengua Rumancia. Da la seconda metà del secul l'ha cuminciaa a cress el nümer dei parlant tudesch, a bun cünt in del 1880 i parlant rumanc i eva ancamò el 96 % e in del 1910 i eva el 82 %. Da alura però la percentüal l'ha cuminciaa a calà e in del 1941 i eva el 76 % e in del 1970 el 52% (ciuè 466 person)[2]. In dei an '70 gh'è staa el surpass e la situazion dei ültem ann l'è mustrada in de la tabela chi desuta:
| Situazion linguistega a Rhäzüns | ||||||
| Lengua | Censiment 1980 | Censiment 1990 | Censiment 2000 | |||
| Nümer | Percentüal | Nümer | Percentüal | Nümer | Percentüal | |
| Tudesch | 486 | 50,73 % | ca. 615 | ca. 60 % | 953 | 79,35 % |
| Rumanc | 369 | 38,52 % | ca. 313 | ca. 31 % | 121 | 10,07 % |
| Italian | 82 | 8,56 % | ca. 40 | ca. 4 % | 40 | 3,33 % |
| Alter | 21 | 2,19 % | ca. 50 | ca. 5 % | 87 | 7,24 % |
| Abitant | 958 | 100 % | 1018 | 100 % | 1201 | 100 % |
Nota: Anca se 'l 23.5% de la gent la cumprend el rumanc ancamò al didincö, la lengua di istitüziun l'è dumà 'l tudesch deperlü. Pö, quij che parla talian hin minga grisunes de lengua taliana u lumbarda ma gent vegnüda de l'italia.
Galeria de fotu [Mudifega]
-
Baselgia S. Gieri/St. George's Church exterior
-
S. Gieri/St. George interior, looking to the south
-
S. Gieri/St. George interior, left choir wall
-
S. Gieri/St. George painting of a Holiday Christus
-
St. Paul's Church exterior
-
St. Paul's Interior
-
St. Paul's, side altar
-
St. Paul's Church, painting of St. Christopher
Riferiment [Mudifega]
- ↑ 1,0 1,1 Rhäzüns in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- ↑ Lia Rumantscha (Hrsg.): Romanisch – Facts & Figures. 2., überarbeitete und aktualisierte Ausgabe. Chur 2004, ISBN 3-03900-034-9. S. 31. (online).
(DE)
Ligam de föra [Mudifega]
- Rhäzüns in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
 |
Distret del Canton Grison |  |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Albula • Bernina • Hinterrhein • Imboden • Inn • Landquart • Malögia • Moesa • Plessur • Prättigau/Davos • Surselva | |||||||||
![Rhäzüns [zoom]](/wiki/Archivi:Karte_Gemeinde_Rh%C3%A4z%C3%BCns_2009.png){kind=link}