Domat/Ems

Domat/Ems
Canton	Grisun
Distret	Imboden
Cuurdinaa	46°50′N 9°27′E
Popolazion	7 392 ab.  (Al Dic 2011)
Superfis	24.24 km²
Altitüden	586 m
Còdas postal	7013
Website	www.domat-ems.ch
Cumün tacaa	Bonaduz, Coira, Felsberg, Churwalden, Rhäzüns, Rothenbrunnen, Tomils, Tamins
Domat/Ems [zoom]

Domat/Ems a l'è un cumün svizzer del distret de Imboden. in del Canton Grisun. Al gh’ha pressapoch 7392 abitant e una süperfiss de 24.24 km², e al se tröva a una altitüden de 586 meter sura al livel del mar.

El cumün de Domat/Ems a l'è tacaa ai cumün de Bonaduz, Coira, Felsberg, Churwalden, Rhäzüns, Rothenbrunnen, Tomils, Tamins.

La conflüenza del Renu Anteriur cont el Renu Posteriur

El cunfin ocidental del cumün l'è segnaa per un toch del cors del Renu Posteriur (Hinterrrhein) che a un certu punt el se üniss insema al Renu Anteriur (Vorderrhein) e el furma el fiüm Renu (Rhein). La conflüenza l'è pròpi in sül cunfin intra i cumün de Domat/Ems, Bonaduz e Tamins. El Renu dopo la conflüenza el segna amo el cunfin setentriunal de Domat/Ems, ancamò con Tamins e püsee innanz con Felsberg.

Storia

Domat/Ems l'è menziunaa la prima volta in de l'ann 765 col nom de colonia de Amede.

L'andament storegh de la popolazion l'è indicaa in de la tabela chi sott:

ann	popolazion
1850	1,247
1900	1,504
1941	1,955
1960	3,469
1970	5,701
1990	6,442
2000	6,372

Situazion linguistega

A Domat/Ems fina al secul XIX la popolazion la parlava squas esclüsivament un dialet de la lengua Rumancia. Da la seconda metà del secul l'ha cuminciaa a cress el nümer dei parlant tudesch, a bun cünt in del 1880 i parlant rumanc i eva ancamò el 90 % e in del 1900 i eva el 89 %. Da alura però la percentüal l'ha cominciaa a calà e in del 1941 i eva el 76 %. Dopu la segonda guera mondial gh'è staa el surpass e in del 1970 la percentüal de parlant rumanc l'eva restada apena el 33%.

L'andament dei ültem ann l'è ilüstrada in de la tabela chi desuta:

Situazion linguistega a Domat/Ems
Lengua	Censiment 1980		Censiment 1990		Censiment 2000
	Nümer	Percentüal	Nümer	Percentüal	Nümer	Percentüal
Tudesch	3450	55,06 %	4403	68,35 %	4670	73,29 %
Rumanc	1846	29,46 %	1016	15,77 %	704	11,05 %
Italian	766	12,22 %	629	9,76 %	471	7,39 %
Abitant	6266	100 %	6442	100 %	6372	100 %

Nota: I parlant italian i eva imigrant da l'Italia e minga svizzer de lengua italiana.

Galeria de fotu

• 

  La frazion növa de Richtung Westen

• 

  Sogn Gion sura al Dorfkerns

• 

  Gesa de Sogn Gion (San Giuan) a Domat/Ems

• 

  Tuma Tschelli

Riferiment

Wikimedia Commons

al gh'a dent roba culegada a:

Domat/Ems

Ligam de föra

• Domat/Ems in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.