Pisa

De Wikipedia
Salta a la navigazzion Và a cercà

Insigne Langobardiae.svg

Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt, ortograféa orientàl unificàda.


Cuurdinàde geogràfiche: 43° 43' N 10° 24' E


Pisa
Comun
Pisa - Bandera Pisa - Stema
Pisa - Sœmeanza
Dats aministrativ
Nom ofiçal Pisa
Stat Itàlia
Rejon Toscana
Provinça Provincia de Pisa
Lengue ofiçai lèngua italiana
Politega
Sindeg Marco Filippeschi
(29 april 2008)
Orgen lejislativ Consili comunal
Territore
Coordinade 43°43′N 10°24′E / 43.716667°N 10.4°E43.716667; 10.4
OSM 42527
Voltituden 4 m s.l.m
Superfix 185,18 km²
Abitants 90 118 ab.
(1º genar 2018)
Densitaa 486.65 ab./km²
Confin Collesalvetti, Livorno, Cascina e San Giuliano Terme
Fus orari UTC+01:00 e UTC+02:00
Varie
Prefiss 050
Codex postal 56100 e 56121–56128
Sigla autom. PI
Codex ISTAT 050026
Codex catastal G702
Sant protetor Ranieri Scacceri e Bona de Piza
Cl. climatega
Cl. sismega
Localizazion
Pisa - Localizazion
Sit istituzional


Pisa (Pisæ 'n latì; Pise 'n fransés) l'è 'na cità italiàna de la regiù de la Toscana, capolöch de la pruvìncia omònima. La g'ha presapóch 87.696 abitàncc (dàto ISTAT del agóst del 2009), 'na superfìce de 185 km² e 'na densità de 474 ab./km².

El cümü de Pisa 'l cunfìna coi cümü de Cascina, Collesalvetti (LI), Livorno (LI), San Giuliano Terme.

Stória[Modifega | modifica 'l sorgent]

Scàvi archeològich recènti i g'ha fat saltà fò 'n pórt de fiöm de dimensiù 'mportànte de época romàna. En chèst scàvi gh'è stat troàt 'na trintìna de 'mbarcasiù de modèi diferèncc, vergöne de chèste 'n stàto de conservasiù amà bù e co la mercansìa che le trasportàa. Chèsto fat l'è stat pusìbil per vìa dei sedimèncc deposzitàcc endèl cors dei sècoi del fiöm Arno. Vint sècoi fà, l'estuàrio del Arno 'l se troàa a 4 km del mar e chèsto 'l fàa delpórt e lpiö grant pórt dei rRomani, engualàt per emportànsa apéna de chèl de Ostia, arènt a Roma; Al dé d'encö la cità la se tróa a 17 km del litoràl. El pórt el se troàa sóta la stasiù dei tréni de San Rossore.

Pisa piö tàrde, entùren a l'an Mìla, l'è stàda 'na repüblica marinàra e 'nsèma Gènova e quach óter aleàcc la g'ha cuntribüìt a casà vià i saracéni, ai quài la g'ha cunquistàt la Còrsica e la Sardegna, e chèsto lel g'ha pirmitìt de controlà el mar Tirreno. En sècol piö tàrde Pisa la riàa a cunquistà apò a le ìzole Baleari.

Pisa, la rìa al màsimo del splendùr 'ntr 'l sècol XII e 'l sècol XIII, quan che le sò 'mbarcasiù le controlàa el Mediteràneo ocidentàl. La rivalità 'ntra Pisa e Gènova l'è crisìda 'ndèl sècol XIII e l'è culminàda 'ndèla batàia navàl de la Meloria (1284), che la g'ha segnàt el prensépe del declìno de la potènsa pizàna, co la rinùncia de Pisa a ògna pretéza sö la Còrsica e co la cesiù a Gènova de 'na part de la Sardegna (1299).

Cità 'nzemelàde[Modifega | modifica 'l sorgent]