Lüis Pietraqua

De Wikipedia
Jump to navigation Jump to search
Lombard Occidental Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental, cun l'urtugrafia ünificada.


El Lüis Pietraqua.

Lüis Pietraqua (Luigi Pietracqua in talian) (Vughera 23 genar 1832- Turín 28 ottobre 1901) l'è cunsideraa el püssee grand scritur de prosa in lengua piemuntesa.

La fameja la va a sta a Türin che lü l'era anmò bagaj. A 14 agn l'era giamò adree laurà a la Gazzeta del Popul, indè che pöö dop l'è diventaa culaburatur. A l'é stàt növ agn a la Gazzetta Piemuntesa, fín al 1879. Vers a la fín de quel ann lì, el s'è spustaa a Versel, per fa el diretur del giurnal liberal prugressista La Sesia. L'ha tegnüü 'stu post per ses agn, fín al principi del 1881. A l'é rinumaa per i so over teatraj e i so rumanz, che l'ha scrivüü int un piemuntès che de suent el gh'ava denter di italianism.


I Over principal[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Over teatraj del Lüis Pietraqua i henn na sessantena. I püssee cugnussüü:

  • Le sponde dël Pò (drama rumàntich, 1859)
  • La famija dël soldà (cumedia in tri at, 1859)
  • Ël boletin (farsa, 1859)
  • Le sponde dla Dòra (1859)
  • Rispeta toa fomna
  • Giòrs ël sansuari
  • Gigin a bala nen
  • Tirie vërde
  • Ël beu 'd Natal
  • Sablin a bala
  • La miseria
  • Un pòver paroco (1860)
  • Le grame lenghe (comedia in 3 at, 1862)
  • Ël cotel
  • Question dël pan
  • Spatuss e débit (5 at)
  • Rispeta tò òm
  • La fia sola
  • Ernesta la mondin-a

Un quaj rumanz del Lüis Pietraqua:

  • Còs val-lo n'òm mòrt, püblicaa sura la Gazzeta d' Gianduja (1866)
  • Fisionomia 'd Piassa Castel trant'e singh ani fa. Pcita biografia 'd Don Pé, püblicaa sura la Gazzeta d' Gianduja (1867)
  • Don Pipeta l'asilé (1868)
  • Lucio dla Veneria (1877)
  • La còca dël gamber (1891)
  • La sposa dl'ebanista (1891)
  • La bela panatera d' Pòrta Palass (1891)
  • Un cheur mòrt (1892)
  • I misteri 'd Vanchija (intra 'l 1893 e 'l 1894)
  • La masnà ch'a piora (1897)
  • La bionda polaiera
  • L'ùltim dij Castelverd
  • La bomba 'd via Arsenal
  • Lorenss 'l suicida

Over de puesia:

  • Al bon sens
  • La sèira dij mòrt
  • Canson trista