Dialett valesan

De Wikipedia
Sata a-a navegassion Sata a-a serchia
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.

El Valesan (nom nativ: valezà) l'è on dialett de transizion tra Venet e Lombard, parlaa in del comun de Valeggio sul Mincio (Valès sul Mèns), in Provincia de Verona.

Esempi de lengua[Modifega | modifica 'l sorgent]

Ona novella del Boccasc[Modifega | modifica 'l sorgent]

Al tèmp del prim rè de Cìpri, pròprio alóra che Gottifrè di Buglione l'ha fat la conquìsta de Terasànta, dov'è mórt nòstro Signór, è susès che una gran dàma, nàta in Guascógna, l'è andàda per divosió al Sant Sepólcro. Tornàndo indrè, quand l'è stàda a Cìpri, dei balòs, che se tróa dapertut, i g'ha fat dèi brùti schèrsi. Éla, poarìna, fór de sé dal dolór e da la ràbia, l'ha pensà de far la denùnsia al rè; ma de quèi de quèl paès i g'ha dit che l'avarìa fat i só pas per niènt. Perchè quèl rè l'èra un òm insùls, un salàm, un incantà, che 'l se beéa ànche i tórt che i ghe fazéa a lù; a tal sègn che quand susedéa che quàlche poarì l'èra maltratà, tùta la só ràbia el la sfogàa col far de le rìfe l rè. La dòna, incocalìda d'un rè a 'sta fòza, sentì 'l boridó che l'ha pensà, per sveiàr 'sto àzen da sòma. La gh'è andà davànti cóle làgrime ai öcc e l'ha dit: "Maestà, no 'l crèda che sìa vegnùda chì perchè lù 'l tóga le vendète; ma perchè lù 'l m'ensègna cóme se fa a tègnerse quiècc quàndo le tóca; e che lù l'è cozì brào da portàr, tant brào, che ghe cargherìa adòs ànche quèsta che m'è tocà a mì, e tant volentéra".
Indoinè! Có 'ste paròle quèl sciòch de rè el s'ha cóme sveià, e l'ha capì l'endormensó che l'èra. No l'è stà più lù: l'ha tòlt i tórcc de 'sta poarìna, e cozì el l'ha endolsìda; e dópo, guài a chi avés pensà a far el più pìcolo schèrs vèrs de lù, o abacà l'onór de la só coróna.
Giovanni Papanti, I parlari italiani in Certaldo, 1875, pag. 558

El verb vess[Modifega | modifica 'l sorgent]

  • Mì só
  • Tì te sé
  • Lù l'é
  • Noàntri séma
  • Voàltri sì
  • Lori i é

I mes de l'ann[Modifega | modifica 'l sorgent]

  • Genàr
  • Febràr
  • Màrso
  • Aprìl
  • Màgio
  • Giùgno
  • Lùio
  • Agósto
  • Setènbre
  • Otóbre
  • Noènbre
  • Dicènbre

I dì de la settemana[Modifega | modifica 'l sorgent]

  • Lùni
  • Màrti
  • Mèrcoli
  • Zòbia
  • Vèndri
  • Sàbo
  • Domìnica

I numer[Modifega | modifica 'l sorgent]

  1. En/una
  2. Dù/dó
  3. Tri/trè
  4. Quàtro
  5. Sìnque
  6. Sèi
  7. Sète
  8. Òto
  9. Nòe
  10. Diéze
  11. Óndeze
  12. Dódeze
  13. Trédeze
  14. Quatòrdeze
  15. Quìndeze
  16. Sédeze
  17. Disisète
  18. Disdòto
  19. Disnòe
  20. Vìnti

Bibliografia[Modifega | modifica 'l sorgent]

Vos correlaa[Modifega | modifica 'l sorgent]