Adolf Hitler
De Wikipedia
L'Adolf Alois Hitler, (Braunau am Inn, 20 april 1889 – Berlin, 30 april 1945) l'è staa on politich austriach naturalizzaa tedesch, Cancellier de'l Reich (Reichskanzler) da'l 1933 e Führer del la Germania dal 1934 al 1945. L'è staa Führer (Guida) del Partii Nazionalsocialista de i Lavorador Tedesch (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), conossuu anca cont el nomm abbreviaa de Partii Nazista, e el massim ideòlogh de'l nazionalsocialismo.
Hitler el gh'ha conquistaa el podè dovrand el scontent e l'orgoeuj ferii del popol tedesch, a causa de la perdita ne la prima guerra mondial e de la pesant crisi econòmica che la dava di pensee a la Repubblica de Weimar. Drovando la soa abilità oratòria e l'insoddisfazion di class medi, l'ha presentaa on manifest politich cont denter nazionalismo, anticomunismo e antisemitismo, e dòpo fatt different(fallii Putsch in del 1923, con vòtt mes de carcer) l'è rivaa a la Cancelleria in del 1933 e l'ha creaa la dittatura, ciappand anca la carega de capp del paes dòpo la mòrt del president Paul von Hindenburg.
Cont on grand ed efficaz programma de ristrutturazion econòmich e riarmo militar, Hitler l'è staa a dree a ona politica estera aggressiva, che la gh'aveva de slargà el Lebensraum (spazzi vital) tedesch a spesa de le popolazion del'Europa oriental. In tant azion de sfida a la comunità internazional, l'è rivaa a con l'invad la Polònia el 1º settember del 1939, provocand el s'ciòpp del la seconda guerra mondial. Vint di esercit leaa, conti trupp sovietich giamò rivaa in città, s'è suicidaa in del sò bunker de Berlin il 30 april 1945 insema a la miee Eva Braun, che aveva sposaa pòcch or prima.