Sankt Moritz (Svizzera)

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lombard Occidental Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental urtugrafia ünificada.


Cuurdinàde: 46°30′N 9°50′E

St. Moritz
Stema de St. Moritz
Panurama de St. Moritz
Canton Graubünden
Distret Malögia
Cuurdinaa  46°30′N 9°50′E
Popolazion 5 206 ab.  (Al Dic 2011)
Superfis 28.69 km²
Altitüden 1822 m
Còdas postal 7500
Website www.stmoritz.ch
Localitaa Champfèr
Cumün tacaa Bever, Celerina/Schlarigna, Samedan, Silvaplana
Twin towns Bariloche (Argentina), Kutchan (Japan), Vail (USA)


Panurama de Sankt Moritz Dorf

Sankt Moritz (San Murèzzan in rumanc) l'è un cumün sgüizzer, in del Cantùn Grisùn, che 'l gh'ha pü u manch 5.100 abitant. L'è un paes famùs in del mund cumè sit de vilegiadüra, specialment invernala: gh'è skilift un frach de pist de sci e sentee de caminà in muntagna.

Geografia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Sankt Moritz el se tröa in de la Volta Engadina, in sü la banda manscina del fiüm Inn, a 1.838 meter in sül nivel del mar. El paes el gh'ha anch un lagh che 'l gh'ha el medèm nom.
El punt püssee volt del teritori cumünaa l'è 'l Piz Güglia, a 3.380 meter in sül nivel del mar.

El Sit[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Campanìl de la gesa
de San Maurizi

Sankt Moritz l'è devidüü düü toch:

  • Sankt Moritz "Dorf" ("Paes", Vih in rumanc), in sü la banda ucidentala del lagh, induè che gh'è i munüment püssee impurtant: la gesa (refurmada) de San Maurizi, la Tur sbirula, la Cà del Cumün, e'l Müsee del Giovanni Segantini;
  • Sankt Moritz "Bad" ("Term/Bagn", Bagn in rumanc), a süd del lagh, induè che gh'è i term.

Lengua[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

I parlaa üficiaj de Sankt Moritz hinn el tudesch (parlàa d' asquas el 58% dij abitant) e 'l rumanc (parlàa de pü u manch el 5% de la gent). El talian, de pü u manch el 22% de la gent.

Trasport[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Straa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Sankt Moritz l'è traversada de la Strada naziunla 27, che de Silvaplana la traversa tüta l'Engadina. A Silvaplana l'è pusibel ciapà la Strada naziunala 3, che la va del cunfìn talian in de la Val Bargaja finn a Coira, travers el Pass del Malögia e'l Pass del Güglia.
Poch delunsg de Sankt Moritz, arent a Celerina, la scumencia la Strada naziunala 29, che, travers el Pass del Bernina, la va in direziun del cunfin taliàn in de la Val Pusc'ciav.

Feruvij[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

A Sankt Moritz gh'è l'ültema staziùn de tant feruvij, tüt gestii de la Feruvia Retica; gh'è tren che vann in direziun de Coira e Davos travers la galaria de l'Albula, vers Scuol travers l'intrega Engadina e vers Tiràn travers el Pass del Bernina.
De Sankt Moritz pàrten düü dij tren püssee famùs in del mund:

  • el "Glacier Express", che in pü u manch set ur e mezza 'l riva a Zermatt in del Cantùn Valés, suta 'l Munt Cervìn;
  • el "Bernina Express", la feruvia ad aderensa (che la gh'ha minga la cremajera) püssee volta d'Europa, che 'l va finn a Tiràn.

Sport[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Sankt Moritz l'è famusa in tüt el mund cuma sit de vilegiadüra invernala. Gh'è palazz del giazz, fünicular, skilift e pista de sci frequentaa de na mota de gent che la vegn de tücc i cantùn del mund.
Arent al cumün de Celerina, a nord del paes, gh'è la pista de bob püssee famusa del mund: la "Crasta Run", che l'è anca la prima che la sia mai stada fada sü.
A Sankt Moritz gh'è stàa i Ulimpiad invernaj in del 1928 e in del 1948 ed i Campiunàa mundiaj de sci alpìn in di agn 1934, 1974 e 2003.



Stema del Canton Grison Distret del Canton Grison Stema svizzer
AlbulaBerninaHinterrheinImbodenInnLandquartMalögiaMoesaPlessurPrättigau/DavosSurselva