Humulus lupulus

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Bresà, ortograféa Modèrna Lombard oriental


Humulus lupulus L.
occ.: Lu(v)ertìs
or.: Luertìs
Illustration Humulus lupulus0.jpg
Classifigazion sientífiga
Regn: Plantae
SubRegn: Tracheobionta
Division: Magnoliophyta
Clas: Magnoliopsida
Subclassa: Rosidae
Ùrden: Rosales
Famìa: Cannabaceae
Zèner: Humulus
Spéce: H. lupulus
Nomm binomial
Humulus lupulus
L.

El Humulus lupulus (en Bresà Luertìs, en Insübregh: Lu(v)ertìs[1] [2]), l'è giöna de le trè spéci de piànte del zèner Humulus, de la famìa de le Cannabaceae. Uriginària de Euròpa, Asia ucidentàla e Amèrica setentriunàla.

Caraterìstiche[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La vé de spès cunsideràda 'na piànta rampicànte ma la g'ha mìa gnè barbìs gnè nisü óter aparàt per sta tacàda a 'n qualsiés sostègn, difàti per stà sö drìta la g'ha 'n gamp gaiàrt asé per tignìla sö. Chèsto gamp el g'ha dei pelöm ultàcc en zó. L'è 'na piànta erbàcea perène che la pöl rià 'nfìna a òt méter de altèsa, co le fòie palmàde-lobulàde de 3 a 5 lòbui dentàcc. L'è 'na spéce diòica, che völ dì che i fiùr fèmina e màs•cc i se fà sö 'n piànte diferènte. I fiùr fèmina i vércc ciàr i se reönés en amèncc e i è dopràcc per dàga saùr e per fà dürà de piö la bìra. I fiùr màs•cc, zaldì virdizì, i fùrma 'na panucìna. El fröt l'è 'n achénio.

El luertìs e la bìra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

L'àcit del luertìs (àcidi α) el g'ha 'n lezér efèt antibiòtic cutra i batéri Gram puzitìf, e 'l favorés l'atività del leàt per la fermentasiù del móst de bìra. Per chèsto üzo se dopèra 'l fiùr fèmina mìa fecondàt. A la bàze de le sò brateöle, gh'è dele ghiàndole che le g'ha dét la lupulìna, che l'è l'ingrediènt che 'l ghe dà a la bìra 'l sò saùr amàr caraterìstic.


'Na piànta fèmina

Sinònim[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  • Humulus lupulus var. lupulus L.
  • Lupulus scandens Lam.

Colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons
al gh'a dent roba culegada a:

Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. Giuseppe Banfi, Vocabolario milanese-italiano: ad uso della gioventù, Milan, 1857.
  2. Francesco Cherubini, Vocabolario Milanese-Italiano, Milan: Imp. Regia Stamperia, 1840-1843.