I gas nòbil a inn i elemeent chímich del grupp 18 de la taula periòdica, quii metüü püssee a dríta:
Tütt chii elemeent chí a g'ann ul livèll eletrònich püssee de föra cumpleet: al vöör dí ca g'ann minga vöja de reagí cunt i ólter elemeent (da chí ul nòmm de gas nòbil), specialmeent qui ca g'ann ul nümar atomich püsee bass, e in natüra sa trövenn cumè gas monuatòmich. Per faii reagí ga vörenn cundizziun de vólta energía, cumè per esémpi suta bumbardameent de eletrún upüür cunt cureent elétrich. I primm cumpòost de gas nòbil a inn staa descuveert in del 1962, in particulaar l'esaflorùr da xéen (XeF6, cumpòost da xéen e fluòr); in dii ültimm ann s'inn truvaa anca cumpòost de argh, cript e xéen cunt l'üràni.
|
Taula periòdica |
Cudifica dii culur duperaa per i nümer atòmich:
- I element cunt ul nümer atòmich scrivüü in blö a hinn líquid a temperadüra e pressiun standard (TPS);
- Quij scrivüü in verd a hinn gasus a TPS;
- Quij scrivüü in negher a hinn sòlid a TPS;
- Quij marcaa in russ a hinn sintétich (tüt sòlid a TPS);
- Quij marcaa in gris hinn anmò de vèss staa descuvert.
|
