Bas

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lombard Occidental Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental urtugrafia ünificada.


Una bas a l'è un cumpost chimigh che'l gh'ha di prupietà basigh in acordi ai diferent definiziun de "bas" che gh'hinn staa in del temp.

Bas segund la teuria de l'Arrhenius[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Per l'Arrhenius del 1887[1] a hinn bas i cumpost che liberen per dissuciaziun in de l'aqua jun OH-. A l'incuntrari, un acid a l'è el cumpost che'l libera i H+. Burlen dent in quela definiziun chì tücc i cumpost che nurmalment ja ciamum bas per i prupietà curusiv e iritant (e, anca, el saur amar): bas fort 'me l'idrossid de sodi e l'idrossid de putassi.

Bas segund la teuria de Brønsted-Lowry[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

El chimigh danes Johannes Nicolaus Brønsted e l'ingles Thomas Martin Lowry, in del 1923, aveven pübligà in manera indipendenta una teuria sura el cumpurtament di bas e i acid buna per tücc i sulvent, minga dumà per l'aqua.[2]. La definiziun de bas a l'è divegnüda: "una bas a l'è una sustanza che la pö ciapà un prutun d'un acid". E l'acid a l'è dunca el cumpost che'l ced el prutun.

Cun la teuria de Brønsted-Lowry el cuncent de basicità al vegn estendüü anca a cumpost che prima se pudeva minga spiegà perchè eren di bas. Per esempi l'amuniaca: NH3 + H2O → NH4+ + OH- L'amuniaca la ciapa via a l'aqua un prutun, e inscì la gh'è la furmaziun in sulüziun d'un jun idrossid.

Bas segund la teuria del Lewis[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Ancamò, la teuria de Brønsted-Lowry a l'è minga larga assee per tirà dent tücc i cas de cumpurtament basigh perchè a l'è limitada dumà a l'interscambi di prutun. La dis nigota di reaziun 'me quela intra el trifluorür de bor e l'amuniaca.

H3N: + BF3 → H3N→BF3


In de la teuria del Gilbert Newton Lewis, enunziada l'ann [[1923][3] e desvilüpada in del 1938, una bas a l'è "una sustanza che la dà un dubiet eletronigh d'un'altra sustanza chimiga che l'è l'acid. De l'üniun de l'acid cun la bas la gh'è la furmaziun d'un ligam cuvalent

Lewis acid-base equilibrium.png


Referenz[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. Arrhenius Svanta August, On the Dissociation of Substances Dissolved in Water. Zeitschrift fur physikalische Chemie, I, 1887 p.631 [1]
  2. {{Johannes Nicolaus Brønsted, Some Remarks on the Concept of Acids and Bases. Recueil des Travaux Chimiques des Pays-Bas, 42, 1923 pg. 718-728 [2]}}
  3. Mudel:Gilbert Newton Lewis, ''Valence and the Structure of Molecules''. The Chemical Catalogue Co, 1923