Stràda de San Giàcom

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa ünificàda Lombard oriental


La Stràda de San Giàcom in del cél
'l arch de la Stràda de San Giàcom in del cél

La Stràda de San Giàcom l’è la galàsia ‘ndó che s’tróa ach la Tèra, ‘l Sul e ‘l sò sistéma de pianécc e la sarès öna galàsia a spiràl, cioè fàcia da ü cör de 'ndóe i part i bras ispiralàcc con andamét logarìtmich. De nòcc se gh’è mia la Löna e se gh’è mia tàte lüci ‘mpése, l’è mia malfà èdela in del cél che la sömèa öna bànda lüminùza biancàstra in del cél nìgher, dezà che l’è ‘l tòch de cél indó che gh’è piö stèle. La Stràda de San Giàcom l’è culùr del lacc e l’è per chèsto che in tàte lèngue l’è ciamàda via del lacc e ‘l nòm istès de galàsia ‘l vé dal gréch antìch Γαλαξίας che ‘l völ dì de lacc.

La Stàda de San Giàcom insèma a la Galàsia de Andròmeda, a la Galàsia del Triàngol e a öna sinquantìna de galàsie nàne, 'mpó ligàde per gravitasiù a i prìme trì e 'mpó libére de möes desperlùre, töte metìde 'nsèma i fà sö 'l Ròs Locàl, nòm dovràt per la prìma ólta in del 1936 dal Edwin Hubble per intènt ü ròs o ün insèma de nebulüze o de galàsie sperdìde desperlùre in del ispàsio öt.

Ol disch stelàr de la Stràda de San Giàcom 'l gh'avrès de 'ndà da i 70.000 a 100.000 agn lüce de diàmeter e 'l gh'àvrès de ès ölt 1.000 agn lüce, e in de la Stàda de San Giàcom ol Sul 'l sarès a 26.000 agn lüce dal cör de la galàsia e a 20 agn lüce sóta 'l lièl del equatùr galatìch. Adóma 'n de la nòsta galàsia ghe sarès da 100 a 400 miliàrcc de stèle.