Giùf
De Wikipedia
 |
Chel artìcul chì l'è scrivüd en ludezàn cun urtugrafìa ludezàna |
.jpg)
El Giùf (Zuf en Lumbàrd Urientàl, Giögh in Ludesan de la Bàsa), l'è un arnés chel servìs par tacà dù vache, dü bö o dü cavài, al car, al carét o anca all'aràter, par méz d'un timón.
El giùf l'è fai cun 'na tràu ad légn longa un métor che la g'ha la furma ad arch dubi chel se pogià in s'la cùpa d'le béstie; in bas, al cénter, gh'è un anél ad fèr che l'è tacàd al giùf cun d'le trése ad pèl, che pàsun a travérs el légn par méz d'un büs.
L'anél l'è fisàd al timón dal car o de l'aràter cun un ciòd ad fèr che'l se ciàma cavìgia. Chel sistéma chi l'è bón ad migliurà la trasión parchè el sfrüta el sfors d'la gnüca e di spàl dal nimàl.
Par sfrütà la forsa d'la cràpa, se légun dü cìnte (curégìn) ai corn d'le vache, culigade a dü anei sistemàdi in sal frunt dal giùf.
Altor dü cìnte pusè grandi (curége), i èn mìse ala bas di corn par és fisàde ala fin del timón, par méz d'un àltor gros ciòd ad fèr.
Par prutég la tésta d'le vache o dal bö, se pöd mét fra la süca e il giùf un capüc ad pèl che'l se ciama curnàl e che'l g'ha dü büs en due i pasun i corn.
El giùf che'l se taca apéna a 'na béstia el se ciama giuàt o anca giuín.
In araldica el giùf l'è un sìmbul d'unión, concordia, devusión, pasiensa e sutumisión al prìncip.
