Lengua galesa
| Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental urtugrafia ünificada. |
| Gales (Cymraeg) | |
|---|---|
| Oltri denuminazión: | |
| Parlaa in: | Regn Ünì |
| Región: | Europa |
| Parlant: | 750.000 |
| Ranking: | ??? |
| Classificazión genétega: | Indo-Europea Celtic |
| status ufizial | |
| Lengua ufiziala de: | Galess |
| Regulaa da: | - |
| còdas de la lengua | |
| ISO 639-1 | cy |
| ISO 639-2 | wel |
| SIL | cym |
| videe anca: lengua | |
Al Galés (in gales Cymraeg), al fa part di lengu celtich. L'è parlaa in Galess (che al fa part ad la Gran Bretagna ucidental) e int la pruencia ad Chubut, una colonia galesa int la Patagonia argentína.
I Parlant [Mudifega]
Seconda un censiment dal 2001, al 20,5% di galés (circa 3 milion) i parlan al gales (un nümer magiur rispet al 1991, quand a gh'era dumà al 18,5% ch'i la parlavan). Quela percentual chi l'è particularment impurtanta se a s' cunsidera che l'inclüda ancasì gent nasüü föra dal Galess. Quand a s' cunsidera dumà la pupulazion nasüü in Galess la percentual di parlant la va sü fina a rivà al 30%.
La magiur part di gales i henn bilingu Gales-Ingles, anca se a gh'ne tanti ch'is sentan püssee bon da parlà al Gales pütost che l'ingles. I du lengu i henn comunque part ad la vita ad tüt i dì, e la magiur part i dröban sia vöna che l'altra.
Al gales cume prima lengua us tröva supratüt int i post meno indüstrializà a nord e a ovest dal Galess, tant me Gwynedd, Denbighshire, Merioneth, Anglesey (Ynys Môn), Carmarthenshire, Nord Pembrokeshire, Ceredigion, e in part dal Glamorgan ucidentaal.
La Pulitica Linguistica [Mudifega]
Anca se al Gales l'è stat minaciàa dal puter pulitich e sucial ad l'ingles, a gh'è stat un mügg ad campagn in favur dal Gales a partì dala metà dal 20esim secul, in particular da part ad urganisasion nasiunalista cme al partit Plaid Cymru e la sucietà dla lengua galees (Cymdeithas yr Iaith Gymraeg).
Int al 19sim secul, in quasi tüti i scöl dal Galess i lesion j'eran in inglees, ancasì int i post indè che i fiö i la capivan no. Int una quai scöla i drubavan ancasì di metud barbaric, tant cme al 'Welsh Not' (al No Gales), ch'l'era un tocc ad legn con insima i leter WN che i mester i metivan al cool di fiö chi parlavan galees. Cui fiö la pö i pudivan pasà al legn a un'alter fiö che lur i sentivan parlà galees. Gnuta sira, al fiö ch'u gh'ava al legn al cool u gniva picà sec dai mester.
La situasion l'a pö cumincia a cambià aturn al 1890 quand Hugh Owen l'a fat presion per cambià i leeg, e j'ann vert la prima scöla indè ch'as parlava galees; la Ysgol Syr Hugh Owen. L'era al 1894.