Utent:Zerman de Zan/Sandbox1

De Wikipedia
Salta a la navigazzion Và a cercà

L'origin del tèrmin aritmètica

El tèrmin aritmètica (aritmètica end la piœpart de le varietà orientale e aritmètega end çèrte varietà, sovertœt end chèle ocidentale) el ven de la paròla greca arithmetikè, che a sò volta l'è fada sœ a parter dei termign arithmòs ("numer") e tèchne ("tènica"), e el vœl dí "art dei numer"[1].[Modifega | modifica 'l sorgent]

Che è-la chi, l'aritmètica?

L'aritmètica l’è, a dí el bon, l'art de mèter ensèma i numer segond procedure divèrse, ciamade "operassion".

Le prinçipale operassion elementare che l'aritmètica la se'n òcupa i è chèste chelò:

- adission (+)

Per esèmpe: adèss end la cusina gh'è tri gacc, entant che end la sala ghe n'è çinc. Cuancc gacc gh'è a baita?[2]

la solussion aritmètica: "tri piœ çinc el fa vòt, donca en g'ha vòt gacc a baita"

- sotrassion (−)

Per es.: end la cusina gh'era nœv gacc, dòpo un po' de tenp ses i è andacc fœra. Cuancc gacc gh'è restacc end la cusina?[3]

la solussion aritmètica: "nœv manc ses el fa tri, donca adèss end la cusina gh'è amò tri gacc"

- moltiplicassion (×)

La moltiplicassion en realtà l'è negot oter che œna modificassion de adission.

En mète che en g'ha do castèi: end el prum gh'è sèt soldacc, e a'pò end chèl segond ghe n'è pròpe sèt, gna' un de piœ e gna' un de manc. Per rivà a dà-ghe œna resposta a la domanda de cuancc soldacc en g'ha-i en tœt[4], se pœl fà en dò manere: pruma, se pœl dovrà l'adission: sèt piœ sèt el fa cuatordes, cioè sèt œna volta piœ amò sèt œn'otra volta el fa cuatordes.

Ma end l'estèss tenp, sèt œna volta piœ amò sèt œna volta l'è compagn de zontà sèt a sàt che'l val a dí sèt dò volte. Defate, se en g'ha sèt soldacc end ògne castèl, sèt per do (cioè sèt per dò volte) el fa cuatordes.

- division ( : )

Metid che gh'è tri sòci, el Tone, el Lissander e el Marc che i è vegnicc a trovà el Michel, sò fradèl del Tone, en g'ha de capisser cuante bòsse de bira el pœl ciapà ògne un de lor cuater, se sò bobà del Tone e del Michel el g'hiva mest end el frigider vòt bòsse[5].

La solussion de chèl problèma chelò l'è sèmplesa debon:

1. Cuante bòsse en tœt en g'ha-i end el frigor? La resposta l'è vòt.

2. Cuancc sòci en tœt gh'è a baita del Tone? Ghe n'è cuater: el Tone, el Lissander, el Marc e el Michel.

3. Cuante bòsse ciapa-l ògne un de lor cuater? Donca, end otre paròle, en g'ha de fà chèla operassion chelò: vòt diviso cuater el fa do, alora, ògne un dei sòci el reçeverà dò bòsse de bira (metid che sò bobà del Tone el torna miga a baita pruma de nòt e el ie caça miga vià).

Forsora, l'aritmètica la cognoss la frassion, l'estrassion de rais e i logaritmi.

Che è-l chi che'l g'ha cread l'aritmètica?

L'aritmètica come œna siensa l'è nassida tancc agn endré, en prinçipe de la stòria de l'umanità. Se envece en g'hèss de parlà sœ l'origin de la paròla aritmètica, al dé d'encœ la piœpart de stòric i pensa che i prum a dovrà la paròla aritmètica i sies stacc i dissèpoi del Pitagòra. Forsora, pitagòric i g’ha stabilid œna destinsion ciara entra i numer par e numer despar.[Modifega | modifica 'l sorgent]

Œna de le prume descovèrte piœ emportante de l'aritmètica[Modifega | modifica 'l sorgent]

Ensèma dei numer prum i pitagòric i g’ha descovrid a'pò i numer prum, cioè chèi divisibii noma per l'unità e per lor stèss. En vèrs de l'an 300 a.C. l'Euclide, el g’ha mostrad chèste chelò e de amò otre nossion de aritmètica e geometria end la sò œvra piœ famosa, i Elemencc. End i sècoi che i ven dré i s’è enteressacc a l'aritmètica i siensiacc grancc come l'Archimede e l'Eratostene, l'enventor del crivèl, un mètodo che’l sèrv per catà i numer prum piœ piçegn end el parter de un numer entreg dad.[Modifega | modifica 'l sorgent]

Materiai dovracc end chèl articol chelò

  1. Treccani. Aritmètica. URL: https://www.treccani.it/enciclopedia/aritmetica_%28Enciclopedia-dei-ragazzi%29/#:~:text=I%20primi%20a%20servirsi%20della,unità%20e%20per%20sé%20stessi. (Visistad l'ultima volta el 9 de luj 2021).
  2. Pianeta S'cècc: problèmi de matematica, trentaçinc problèmi cond la division per la scœla primaria. URL: https://pianetabambini.it/problemi-divisione-scuola-primaria/. (L'ultima visita el 9 de luj 2021).
  3. Pilole de Stòria. Aritmètica: œna longa stòria. URL: https://aldoaldoz.blogspot.com/2010/07/aritmetica.html. (L'ultima visita el 9 de luj 2021).
  1. Treccani. Aritmètica. URL: https://www.treccani.it/enciclopedia/aritmetica_%28Enciclopedia-dei-ragazzi%29/#:~:text=I%20primi%20a%20servirsi%20della,unità%20e%20per%20sé%20stessi.
  2. Pianeta S'cècc: problèmi de matematica, trentaçinc problèmi cond la division per la scœla primaria. URL: https://pianetabambini.it/problemi-divisione-scuola-primaria/.
  3. Pianeta S'cècc: problèmi de matematica, trentaçinc problèmi cond la division per la scœla primaria. URL: https://pianetabambini.it/problemi-divisione-scuola-primaria/.
  4. Pianeta S'cècc: problèmi de matematica, trentaçinc problèmi cond la division per la scœla primaria. URL: https://pianetabambini.it/problemi-divisione-scuola-primaria/.
  5. Pianeta S'cècc: problèmi de matematica, trentaçinc problèmi cond la division per la scœla primaria. URL: https://pianetabambini.it/problemi-divisione-scuola-primaria/.