Pagina principala/LOR

De Wikipedia
Salta a la navigazzion Và a cercà
Benriàcc sö la Wikipedia en lengua lombarda
L'enciclopedia lìbera che töcc i pöl aidà a scriver
con 50 286 us

Acès sigür
Versiù standard

Clìca ché per ardà l'ìndes de le pàgine Arda l'indes   Crystal Clear app help index.pngArda la Guida esensiàla   Gnome-home.svg Pagina principala en Lombàrt Ucidentàl   1rightarrow.pngRegìstret   Nuvola apps bookcase simplified.svg Wikisource in Lumbart

Us endela vidrìna

El Liechtenstein (officialment Prenzipaa del Liechtenstein, in todesch Fürstentum Liechtenstein, in alemann Förschtatum Liachtaschta) a l'è 'na monarchia costituzionala europea, missa in tra la Svizzera e l'Austria.

El Castell de Vaduz, sed di prenzip

In del secol XVII la familia di Liechtestein, originaria de la Bassa Austria, eren dree cercà la manera de 'vègh on post in del Reichstag, cioè la Dieta Imperiala, ma i post eren reservaa domà ai nobij che gh'even di possediment direttament sotta 'l trono imperial, senza di alter feudatari intermedi, e nissun di possediment de la familia, a quell temp lì, el respettava 'sti requisit.

In del 1699 la familia la gh'ha avuu l'occasion de crompà de la familia di Hohensem la Signoria de Schellenberg e in del 1712 la contea de Vaduz, du territori piscinitt ma che gh'even i caratteristich che i Liechtenstein eren dree cercà, cioè avègh nissun scior feudal foeura che l'Imperator midemm.

In del mes de sgenee del 1719, dopo che tucc i ducument per el passagg de proprietà eren staa completaa, l'Imperator Carla VI l'ha decretaa l'union de Vaduz e Schellenberg e 'l volzament de 'sto territori chi al rangh de Prenzipaa, in todesch Fürstentum, cont el nomm de Liechtenstein in onor del sò fidaa servitor Anton Florian del Liechtenstein. In quell moment el Liechtenstein a l'è deventaa on Stat sovran member del Sacher Roman Imperi. A bon cunt a l'è stada 'na mossa politega per stà in del Reichstag, degià che 'l Liechtenstein a l'era governaa di mess di Prenzip Regnant e domà 120 agn dopo la familia di Liechtenstein l'ha visitaa el sò territori, per andàgh a viv domà dopo del 1900.

(Inanz)

El saìet che ...

Dollfuss

L'Engelbert Dollfuss (Texingtal, 4 de otover 1892 - Vienna, 25 de luj 1934) l'è stad un politegh austriegh, cangeler in del period de l'austrofassism, del 1932 al 1934.

De origin paisana, el studia al seminari e poeu giurisprudenza, per poeu vesser mandad al front italian de la prima guerra mondial, indova che l'è ciapad presoner e poeu liberad, e 'l torna poeu a Vienna a finì i studi. El taca a cresser in del mond politegh e in del 1930 l'è nomnad president di Österreichische Bundesbahnen e in del 1931 minister de l'agricoltura del governo Otto Ender e poeu anca in quell del Karl Buresch.

In del 1932 el va lu al governo, nomnad del Wilhelm Miklas, in d'una nomena inaspetata, desgià che 'l gh'haveva men de 40 agn e poca de esperienza politega. El se ispira de subet a l'autoritarism e al fassism italian del Benito Mussolini, tant che in del 1933 el fa su el Front Patriotegh, partid unegh de destra ispirad al Partid Nazzional Fassista, e 'l taca 'na repression forta di rivoeulte di operari. In 'sto roeul l'ha havud una bona mesizzia cont el Benito Mussolini, che gh'ha dad tancc consili in su cossa fà per fà la ditatura e 'l vedeva in l'austrofassism 'na difesa contra el regim nazista todesch, de che l'era sossenn dubios in principi.


(Va inanz)

Endele ótre lèngue

I des Wikipedij püssee grand: Ingles, Svedes, Cebuà, Tudesch, Olandes, Frances, Rüss, Waray, Spagnöl

Sóta 'l put de s'cif e s'ciaf

Bargniff.jpg

Ghe l'hal taiàt vià a chi 'l nas l'imperadùr Arrigo VII endel 1311 a Brèsa? Risposta

En proèrbe a cas

"L'è mèi en grà de péer che 'n fich de àzen"
Clìca ché per cambià proèrbe

Avertènse

  1. La lengua lombarda la gh'ha mìa 'n standard parlàt o scriìt, doca ché se dòpra divèrse ortografìe, compagn de la Ortograféa orientàl ünificàda, la Ortograféa del Dücat, la NOL e la Scriver Lombard
  2. La Wikipedia la da mìa garansìa sö 'l contenùto e l'è mìa censürada per i s·cècc.

Wikipedia

Wikipedia l'è 'n enciclopedéa lìbera e portada en nacc apéna de olontàre. L'obietìf l'è de portà la conoscènsa lìbera a töcc e e 'n piö tàt lèngue che se pöl.

I Sich Pilàster i è:

  1. La Wikipedia l'è 'n enciclopedìa e mìa 'na colesiù de 'nformasiù 'ndiscriminada;
  2. La Wikipedia la g'ha 'n pónt de vìsta neutràl e le 'nformasiù le g'ha de éser verificàbii;
  3. La Wikipedia l'è lìibera: töcc i pöl dà 'na mà a scrìer e la g'ha la lesència dópia CC BY-SA e GDFL;
  4. La Wikipedia la gh'ha 'n còdes de comportamènt e töcc i g'ha de respetàs;
  5. La Wikipedia la g'ha mìa régole fìse föra che i Sich Pilàster.

'Na us de scrìer

Che se pöl fà?