Guèra frègia

De Wikipedia
(Rimandaa da Guerra fregia)
Jump to navigation Jump to search
Chest artícol a l'è scricc in Bergamàsch, ortograféa del Dücat Lombard oriental


I dü blòch in del 1959.      NATO      Paìs amìs di USA      Colonìe      Pato de Varsavia      Paìs amìs de l'URSS      Paìs neütrài e mia alineàcc
L'Euròpa in de la guèra frègia.      Cortìna de Fèr      NATO      Pato de Varsavia      Paìs mia alineàcc      Paìs neütrài

L'espressiù guèra frègia l'è dovrada per indicà la contraposissiù polìteca, ideològica e militàr tra USA e URSS (ciamade le dò superpotènse[1]) cominsada dópo la fì de la segónda guèra mondiàl[2]. Quase töt ol mónd l'èra dividìt in dü blòch: ocidentàl (con USA, NATO e i Paìs amìs) e orientàl o comunista (URSS, Pato de Varsavia e i Paìs amìs). Ach l'Euròpa l'èra dividida in dü da la Cortìna de Fèr[3]:


Da Stetìn in del Bàltico a Trièst in del Adriàtico, öna cortìna de fèr l'è calada a traèrs 'l continènt

— Winston Churchill

(da ü discórs a l'üniersità di Fulton, Missouri, ol 5 de mars 1946)[4][5]

La tensiù l'è mai s-ciopada in öna guèra èrta tra i dü bloch, perchè 'l colossàl nömer de arme nücleàr a disposissiù di dü aversare l'avrèss destrüsìt töt ol mónd; da ché 'l nòm guèra frègia, inventàt in del 1947 dal giornalìsta americà Walter Lippmann (in inglés cold war)[6]. I gh'è però istàcc di guère locài, indóe öna di dò potènse l'à combatìt còntra ü stat pogiàt da chél' ótra (presèmpe, ol Vietnàm e l'Afghanistan)[2]. I gh'è ach istàcc di ocasiù in di quàli s'è ris-ciàt öna guèra nucleàr, cóme in de la crìsi di mìssil de Cuba[2].

La guèra frègia l'è finida in del 1989 co' la tóma del mür de Berlìn (9 de noèmber) següida da la rüìna de l'URSS (26 de desèmber 1991)[6].

Fóncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. Superpotenza nella Treccani
  2. 2,0 2,1 2,2 Guerra fredda nella Treccani (enciclopedia dei ragazzi)
  3. Cortina di ferro nella Treccani
  4. (EN) Winston Churchill, The Sinews of Peace, su The Churchill Centre.
  5. Luigi Di Martino, Churchill pronuncia il famoso discorso sulla “Cortina di ferro”, su Oggi nella storia.
  6. 6,0 6,1 Guerra fredda nella Treccani