Coira
Aspet
(Rimandad de Cuira)
| Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard, cun l'urtugrafia insübrica ünificada. |
| Chur Comun | |||||
|---|---|---|---|---|---|
|
| |||||
| Dats aministrativ | |||||
| Nom ofiçal | Chur | ||||
| Stat | Svìzzera | ||||
| Canton | Grisun | ||||
| Distret | Plessur | ||||
| Politega | |||||
| Sindeg | |||||
| Orgen lejislativ | Consili comunal | ||||
| Territore | |||||
| Coordinade | 46°51′07.63″N 9°31′46.74″E / 46.85212°N 9.52965°E | ||||
| OSM | 1684063 | ||||
| Voltituden | 593 m s.l.m | ||||
| Superfix | 54,26 km² | ||||
| Abitants | 39 177 ab. (31 dicember 2024) | ||||
| Densitaa | 722.02 ab./km² | ||||
| Confin | Haldenstein, Trimmis, Churwalden, Domat/Ems, Maladers, Malix e Felsberg | ||||
| Fus orari | UTC+01:00 e UTC+02:00 | ||||
| Varie | |||||
| Prefiss | 081 | ||||
| Codex postal | 7000, 7001, 7004, 7006 e 7007 | ||||
| Sigla autom. | GR | ||||
| Cl. climatega | |||||
| Cl. sismega | |||||
| Localizazion | |||||
| Sit istituzional | |||||
Coira (variant lucai in lumbard: Chéira a Mesoch, Cùira a Bund, Cöira a Pus'ciav[1]; in tudesch Chur, in talian Coira, in rumanc Cuira o Cuera, in franses Coire) a l'è una cità de la Svizera, la capital del cantun Grisun e la citaa, la pü vegia de la Cunfederaziun Elvetega. La se tröa in del distret de Plessur. A l'è tacada a nord ai cumün de Haldenstein e Trimmis, a est a Maladers, a süd a Churwalden e a ovest a Domat/Ems e Felsberg. La gh'ha una pupulaziun de 33984 abitant (Desember 2011).
Evoluzion demografega
[Modifega | modifica 'l sorgent]I dat de la popolazion istòrega i henn riportaa in de la tabela chi de sotta:[2]
| Ann | Popolazion | Svizzer | % Germanofen | % Italofen | % Romanc | % Protestant | % Catòlegh |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| secul XIII | 1,000-1,500 | ||||||
| Fin del secul XV | ca. 1,500 | ||||||
| 1780 | 2,331 | ||||||
| 1860 | 6,990 | 6,373 | 60.8% | 39.1% | |||
| 1880a | 8,753 | 7,866 | 86.6% | 3.2% | 11.3% | 73.6% | 27.8% |
| 1888 | 9,259 | 8,094 | 84.2% | 2.7% | 12.5% | 70.4% | 29.5% |
| 1900 | 11,532 | 9,687 | 80.5% | 5.9% | 12.7% | 65.6% | 34.4% |
| 1910 | 14,639 | 12,042 | 79.4% | 8.0% | 11.6% | 62.8% | 36.8% |
| 1930 | 15,574 | 13,685 | 83.0% | 5.3% | 10.8% | 62.8% | 36.7% |
| 1950 | 19,382 | 17,852 | 83.2% | 5.2% | 10.2% | 60.4% | 38.5% |
| 1970 | 31,193 | 26,332 | 75.6% | 9.7% | 10.6% | 49.1% | 49.6% |
| 1990 | 32,868 | 27,259 | 78.2% | 6.2% | 6.9% | 42.7% | 48.5% |
| 2000 | 32,989 | 27,061 | 81.0% | 5.1% | 5.4% | 38.5% | 44.6% |
- NOTA: El dato del total de la percentual dei parlant el fa sü püssee del 100% perchè se cünta tüt i lengh, minga doma la prima lengua.
Dati climategh
[Modifega | modifica 'l sorgent]| Dati climategh de Coira | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Mes | Gin | Feb | Mar | Abr | Mas | Giü | Lüi | Ago | Set | Otu | Nov | Dec | Ann |
| Média T. Màsima °C (°F) | 4.1 | 6.3 | 10.3 | 14 | 18.6 | 21.5 | 23.5 | 22.7 | 19.9 | 15.5 | 8.8 | 4.1 | 14,1 |
| T. media giornaliera °C (°F) |
-0.5 | 1.3 | 4.8 | 8.3 | 12.7 | 15.6 | 17.7 | 16.9 | 14.2 | 9.7 | 3.9 | -0.1 | 8,7 |
| Média T. Mìnime °C (°F) | -3.9 | -2.4 | 0.4 | 3.4 | 7.2 | 10.2 | 12.1 | 11.8 | 9.3 | 5.3 | 0.3 | -3.3 | 4,2 |
| Precipitazion mm (inches) | 52 | 51 | 47 | 51 | 75 | 91 | 96 | 103 | 77 | 51 | 65 | 58 | 814 |
| Dì piuvus | 7.9 | 7 | 8.2 | 8.5 | 10.7 | 11.2 | 10.4 | 11.6 | 8.3 | 6.2 | 7.5 | 8.2 | 105,7 |
| Source: MeteoSchweiz[3] | |||||||||||||
Riferiment
[Modifega | modifica 'l sorgent]- ↑ Vocabolario dei dialetti della Svizzera Italiana, vol. 84 pag. 64
- ↑ Chur in Todesch, Franzes e Italian in ligna al Dizionari Stòrigh da Svízzera.
- ↑ Average Values-Table, 1961-1990 (Todesch, Frances, Italian). Federal Office of Meteorology and Climatology MeteoSwiss. Recuveraa el 8 May 2009.
| Distret del Canton Grison | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Albula • Bernina • Hinterrhein • Imboden • Inn • Landquart • Malögia • Moesa • Plessur • Prättigau/Davos • Surselva | |||||||||

