Catalògna

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scrivuu in lombard, grafia milanesa.
Localització de la CA de Catalunya.png
La bandiera de la Catalògna
Escudo de Cataluña.svg

Catalògna (in Catalàn: Catalunya; Spagnoeu: Cataluña; Occitan: Catalonha), l'è ona comunità autonoma del Regn de Spagna. L'area de la comunità autonoma de la Catalògna l'é 32,114 km² e la populazion ufiziala l'é 7,210,508, al 12.3% hinn imigraa. La confina con la Francia e Andorra a nord, Aragona a ovest, con la comunità de Valensia a sud, e cont elmar Mediterani a est.

I lengov ofiziai hinn Catalan, Spagnoeu, Aranes e Ocitan. La capital l'è Barcelona.

El president de la Catalògna l'è Carles Puigdemont, quell del Parlament l'è la Carme Forcadell e l'inn l'è Els Segadors.

Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La Catalogna, dal 718, l'è stada sota 'l controll di arab, ma poeu in del 801 i Caroling liberen el territori.

Despoeu, la Corona de Aragona e quela Catalana se unissen, anca se tegnen different govern. Quel paes lì el diventa vun di pussee important in Europa.

Fin ai Borbon, la Catalogna l'è rimanuda ligada a la Castiglia, ma semper assee libera e cont i sò legg.

El Re Filipp VI, vist el sostegn catalan ai Asburgh, aboliss i istituzion catalan e vegn sminuida la lengua catalana.

In de la Segonda Republega Spagnoeula, la Catalogna ha ciapaa de noeuv la sò autonomia, e 'l catalan l'è tornà lengua offiziala.

El regim franchista, inveci, ha abolii tucc i libertà del paes, tant da mett illegal el catalan.

In del 1975 i catalan han deciduu de toeu part a la formazion de la democrazia spagnoeula.

Politica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

La Catalogna la fa part del Regn de Spagna.

El statut de la nazion definiss el paes 'me "nazion", donca da di possibilità indipendentist o, almanch, autonomist.

Parlament e govern[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  • El Parlament de Catalunya l'è el parlament catalan. El pò avegh da 100 a 150 parlamentar.
  • La Presidència de la Generalitat l'è el president del paes, el gh'ha el poder esecutiv, e l'è el pussee volt rappresentant de la Spagna in Catalogna.
  • El Consell Executiu el gh'ha on tocc del poder esecutiv.

Partit[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

I partit catalan hinn:

Ai elezion del 2012, el parlament l'era componuu inscì:

Giustizia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Polizia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

In Catalogna, el servizzi de Polizia l'è principalment de la comunità: In tuta la Catalògna gh'è el corp di Mossos d'Esquadra.

Indipendentism catalan[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Exquisite-kfind.png Per savenn pussee, varda l'articol Indipendentism catalan.

El moviment indipendentista catalan l'è vun di pussee grand d'Europa, e al di d'incoeu la Catalogna la voeur diventà ona nazion indipendenta cont el nom de Republega Catalana.

Vos corelaa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]