Ante Pavelić
| Quest articol chì l'è scrivud in lombard, con la Noeuva Ortografia Lombarda |

L'Ante Pavelić (Konjic, 14 de luj 1889 - Madrid, 28 de dicember 1959) a l'è stad un politegh croat, fondador del moviment di ustaše e poglavnik del Stat Independent de Croazzia fad su del 1941 al 1945 de l'Ass. In 'sto roeul, l'ha fad un genocidi di serb in del territori del stat, oltra a toeu part a l'Olocaust contra i sgiudee e al porajmos contra i zingher, con di camp de concentrament insì gram de vesser stad criticad di nazista midem.
Member del Partid di Dirit e nazzionalista croat in del Regn de Jugoslavia, el va in esili in Italia dopo che el paes el deventa una ditadura e l'insubiss una Croazzia independenta sota protetorad italian. L'è processad e condanad a mort in absentia per tradiment per quella reson chi e per la soa collaborazzion cont i independentista macedon. Del 1934 i azzion di ustaše riven a mazzà el re Lissander I de Jugoslavia e per quella reson chi l'è ancamò condanad a mort, semper in absentia, in Franza, sit de l'assassini. I italian, contra-voeuja e per schivà problema cont i stat vesin, el meten in preson per desdot mes, roba che la impediss i azzion di so omen.
El 10 de avril 1941 el Slavko Kvaternik el proclama el Stat Independent de Croazzia in del so nom e un quaj dì inanz el riva per toeu el governo, del che l'era el capo: fina al 1943 formalment gh'era el Re, che l'era l'Aimon de Savoja, quand che l'Italia la se rend el deventa capo del stat. Quand che anca la Germania la se rend ghe dà l'orden ai so omen de tirà inanz a combater e, poeu, proeuven a rendes a l'Armada inglesa in Austria, ma lor refuden e i consegnen ai Partesan jugoslav, che tachen a mazzài.
El Pavelić l'è bon de scapà in Argentina grazzia a un passaport fals otegnud con di ligam in Vatican e 'l deventa vun di consejer del president Juan Perón. Lilinsì, del 1954, el se incontra cont el vegg prim minister jugoslav, el serb Milan Stojadinović, e fann su un acord per fà un colp de Stat in Jugoslavia e spartìlla in tra un stat sloven, vun croat e vun serb, ma quella roba chi la capita no.
El 10 de avril 1957 el Blagoje Jovović, proprietari de 'n olbergh e vegg oficial de l'armada jugoslava, ghe sbara e i feride el menarann a la mort du agn e mez inanz, in del menter con la toma del Perón el fa san-Michel in la Spagna franchista, vist che el noeuv governo argentin l'era vert a estradàll in Jugoslavia.
Riferiment
[Modifega | modifica 'l sorgent]Alter proget
[Modifega | modifica 'l sorgent]
Wikiquote el gh'ha dent citazzion de o su Ante Pavelić
Wikimedia Commons el gh'ha dent imagin o alter archivi su Ante Pavelić