Lucca

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental

Cuurdinàde geogràfiche: 43° 51' N 10° 31' E

Lucca
Coats of arms of None.svg
Ésta de la sità da la Tur Guinigi; se èt bé la tur de leròi.
Italy location map.svg
Stàto Itàlia
Regiù Toscana
Pruvincia Lucca
Cuurdinàde 10°29′42″ E
43°51′40″ N
Abitàncc 89 204 ab.
Superfìce 185,5 km²
Densità 481 ab/km²
Altèsa 19 m s.l.m.
Frasiù
Antraccoli, Aquilea, Arancio, Arliano, Arsina, Balbano, Cappella, Carignano, Castagnori, Castiglioncello, Cerasomma, Chiatri, Ciciana, Deccio di Brancoli, Fagnano, Farneta, Gattaiola, Gignano di Brancoli, Maggiano, Massa Pisana, Mastiano, Meati, Monte San Quirico, Montuolo, Mutigliano, Mugnano, Nave, Nozzano, Nozzano San Pietro, Nozzano Vecchia, Ombreglio di Brancoli, Palmata, Piaggione, Piazza di Brancoli, Piazzano, Picciorana, Pieve di Brancoli, Pieve Santo Stefano, Ponte a Moriano, Ponte del Giglio, Ponte San Pietro, Pontetetto, Saltocchio, San Cassiano a Vico, San Cassiano di Moriano, San Concordio di Moriano, San Donato, San Filippo, San Gemignano, San Giusto di Brancoli, San Lorenzo a Vaccoli, San Lorenzo di Moriano, San Macario in Monte, San Macario in Piano, San Michele di Moriano, San Michele in Escheto, San Pancazio, San Pietro a Vico, San Quirico di Moriano, Sant'Alessio, Sant'Angelo in Campo, Santa Maria a Colle, Santa Maria del Giudice, Sant'Ilario di Brancoli, Santissima Annunziata, Santo Stefano di Moriano, San Vito, Sesto di Moriano, Sorbano del Giudice, Sorbano del Vescovo, Stabbiano, Tempagnano di Lunata, Torre, Torre alla Maddalena, Torre Alta, Tramonte, Tramonte di Brancoli, Vallebuia, Vecoli, Vicopelago, Vinchiana
Cümü tacàcc Borgo a Mozzano, Camaiore, Capannori, Massarosa, Pescaglia, San Giuliano Terme (PI), Vecchiano (PI)
CAP IT-55100
Còdes ISTAT 046017
Prefìs tel. 0583
Sit uficiàl del cümü

Lucca l'è 'na cità italiàna de la regiù de la Toscana, capolöch de la Pruvìncia omònima. La gh'a presapóch 84.410 abitàncc (dàto ISTAT del agóst 2009), 'na superfìce de 185 km² e 'na densità de 431 ab./km². El cümü de Lucca el cunfìna coi cümü de Borgo a Mozzano, Camaiore, Capannori, Massarosa, Pescaglia, San Giuliano Terme (PI) e Vecchiano (PI).

Stória[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Segónt chèl che gh'è stat retroàt dei scàvi archeològich, par che la cità la sàpe stàda fondàda come 'na colònia Lìgure, e piö tàrde l'è stàda englobàda dét endèl teretóre dei Etruschi.

La prìma mensiù de Lucca l'è òpera de Tito Livio che 'l la descrìf come part de la Repüblica Romàna alméno del 218 a.C., e che 'ndèl 180 a.C. l'ìa 'na colònia romana. Endèl an 90 prìma del Signur l'ìa deentàda 'n municipium.

El centro stòrich de Lucca el manté la dispuzisiù de le stràde segónt la 'mpostasiù romàna e la Piàsa San Michele la òcupa 'l pòsto de 'n foro antìch. I rèscc de 'n anfiteàtro i è amò vizìbii en piàsa de l'Anfiteatro. Sèmper en época antìca, l'è a Lucca che s'è tignìt la conferènsa de l'an 56 a.C. che la g'ha reafermàt la superiorità del Prim triumviràt.

L'è mìa stat pusìbol stabeléser con preciziù quàndo gh'è stat el pasàgio al cristianézimo a Lucca, ma, gh'è dele citasiù de 'n vèscof de Lucca che risàl al an 343 - 344. En piö gh'è dei docümèncc che ripórta che Frediano, en vèscof irlandés che piö tàrde 'l vegnarà canunizàt, l'è stat el vèscof de Lucca a le metà del sècol VI.

Endèl córs dei prim sècoi, Lucca l'è pò stàda duminàda dei Ostrogòti, dei Bizantì (apò a dòpo de ìga rezistìt dei més quan che l'è stàda asediàda de Nasser), enfìa a éser cunquistàda 'na ólta per töte dei Longobàrdi presapóch endèl an 570.

Endèl medioévo la cità la s'è svelöpàda 'n particolàr come tàpa 'mportànte sö la Via Francigena.

Endèl an 773 i Longobàrdi i vé batìcc dei Frànchi e fenés isé 'l sò domìnio sö Lucca en favùr de chèl dei carulìngi, apò a gràsie a la scunfìta dei düchi de Lucca per mà de Carlo Magno. Endèl perìodo che vé dòpo, la cità la consòlida la sò puzisiù de 'mportànsa e la crès apò a gràsie a le atività comerciài e a la prudusiù tèsil, per la quàla l'è dentàda famùza en töta l'Europa.


colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Commons-logo.svg
Wikimedia Commons
al gh'a dent roba culegada a: