Lech (Vorarlberg)

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Archivi:Lech (Ort).jpg
Lech am Arlberg, 2003, Vedüda del Tannberg in diressiun del Rüfikopf

Lech l'è un cumün de 1.531 abitant in sü la riva del fiüm che 'l gh'ha l'istess nom in del destrèt de Bludenz in del Vorarlberg (Austria) e l'è vün de pü renumaa sit spurtif invernaj internassiunaj dij Alp. El se tröva ai pee de l'Arlberg.

Geugrafia[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Lech la se tröva a 1.444 meter in sü 'l nivel del mar, in Vorarlberg. El 14,1% de la sua süperfis l'è buschìf, menter che 'l 58% l'è faa sü de munc e còj. A nivel geugrafegh ed istoregh Lech la partegn al Tannberg, però pö a nivel türistegh la partegn a l'Arlberg.

El cumün l'è faa sü del scirö del paes e di so tuchelit püssee piscinit, ciuè Zürs, Zug, Oberlech e Stubenbach.

Arent a Lech se giunten insèma i funt del riaa Formarinbach (anca funt del Lagh de Formarin) e del riaa Spullerbach, che'l vegn föra del Lagh de Spuller e 'l finiss sgiò a Lech, per l'apunt.

L'istoria del Paes[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Lech l'è stada fada sü in del 13./14. secul de di gent Walser rivaa li de la Sgüissara Tudescòfena e la s'è ciamada finn al 19. secul Tannberg (ciuè Munt di Abièss), e pö, del mom „Tannberg am Lech“, l'è gnüü föra 'l nom, püssee sempliz, Lech. El piscinin paes 'l s'è revitalizzaa in di ültem agn grassia 'l türism che l'è bel ficc, e d'inverna che d'istaa.

In de l'Aust del 2005 di gran toch del paes hin staa spazzaa via de l'alüviun traa la di gran rusciad vegnüü scgiò a la finn de l'istaa.

Pulitega[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  • La Setáda cumünala l'è fada sü de quindes assessur. Ij elessiun vegnen faa per vurè pupular e minga per partii pulitegh, una manera de fà pulitega tipega di cumünidad Walser. In di elessiun del 2005 han pruaa si a vudà i partii pulitegh però pö in del 2010 hin vegnüü ancamò bun ij elessiun a scerna pupulara.
  • El Bürgermeister, ciuè 'l sindech a l'è 'l Ludwig Muxel.

El Scüd del Paes[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

El scüd del cumün l'è staa metüü insèma in de l'ann 1968 suta 'l prusgèt de l'artista e stüdius de eraldega Konrad Honold. A l'è staa iningüraa el desdòt de Fevree del 1969 del guerna del Vorarlberg: dividüü de 'na stanga grisa; denans un suu giold a sfund blö, e dedree un abiezz negher in sü 'n col a tri pizz a sfund russ. L'abiezz l'è un simbul cumün a tücc i paes de la Furesta de Bregenza.

Cultüra e Rob de Vedè[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Gesa Paruciala del St. Nikolaus
Toch de Tera prutegiüü Gipslöcher
Toch de Tera prutegiüü Gipslöcher
  • La Gesa Parauciala St. Nikolaus: La Gesa l'è stada fada sü la prima völta in del 1390 in stil gotegh e pö l'è stada renuada tüt' intrega de la scima ai pee in del 1987. La Gesa uriginaria rumanega la se pò 'ncamò vedè in di fresch. El dedent de la Gesa l'è staa trasfurmaa in del 1791 in stil Rokokò. De particülar interess l'è 'l chignö de la tur a furma de schigula che l'è volt ben 33 meter e la camara campanaria cunt i so ses campan de brunz, di quaj vüna l'e del 15. secul.
  • El müsee Kästle-Mountain: In del Dezember del 2008 in de l'edifizzi de la füniculara del Rüfikopf l'haa dervii ij üss el Kästle Mountain Museum. EL müsee permanent el fa amirà l'istoria de la marca de scí Kästle e la so strecc repòrt cunt el paes de Lech am Arlberg.
  • El Müsee [Huber-Hus]]: La Huber-Hus (ciuè Cà Huber in del dialet alemanegh del Vorarlberg), fada sü in del 1590, la invida i visitadur punt prim al pian tera a dagh una svardada a i cà e a i mestee de muntagna, e indua la cüsina la representa 'l scirö storegh de la cà. Roba campiunaria e svariaa barlafüss de l'etaa baròca al didincö vegnen di prupretari inizziaj, ciuè la fameja Huber. Bej de vardà hinn anca i svariaa arnes in de "cambara del brentee", ciuè l'ufesina del butee, vegg de püssee de düsent agn. In de la cantina de la cà gh'è l'archif del cumün de Lech am Arlberg. El pian de sura, inscambi, l'è dervii ai türista do völt a l'ann per fer campiunari et similia.
  • El parch natüral Naturschutzgebiet Gipslöcher: sü in scima sura Lech am Arlberg gh'è un toch de tera prutegiüü ciamaa „Gipslöcher“ che 'l scüsa de mini parch natüral.
  • L' Oper im Schnee (l'Opera in la fioca): un grup uperistegh de Bregenz, i Bregenzer Festspiele vegnen chinsci tücc i sgenee a fà i pröf de teater.

Istrüssiun e Scöra[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

In paes gh'è una scöra süperiura cunt 75 scular, e una scöra elementara cunt 74 scular (insci in del Sgenee del 2005), e pö anch un asil.

Sit Gemej[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  • Kampen (Sylt), un paes in sü l'isulòt de Sylt in del Schleswig-Holstein in Germania: un cadó de la gent de Lech am Arlberg al cumün de la Frisia del Nord l'è stada una gòndula de vüna di fünicular de Lech che 'dess l'è setada sgiò in sü la riva del mar a Kampen. In iscambi i Frisian gh'han da la cà de legn a la fermada del büs che se ved in de la sumejansa sü de sura in che la pagina chi.
  • Beaver Creek Resort in Colorado USA: el Beaver Creek Resort l'è 'l sit türistegh de sport invernaj, el pü grand, de tüt' intrega l'America e l'è tüt privaa.
  • Hakuba in Giapun: el paes de Hakuba l'è la cüna di sport invernaj giapunes e 'l sit di giögh ulimpegh inveraj del 1988 a Nagano.

Olter Rob (un puu cürius)[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Ai türista regular del cümun, despö de 10, 15, 25, 35, 45 e 55 agn cunt permanens de almanch set dí, ghe dan di spilèt cumemuratif.

Ligam in sü la red[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  • Commons-logo.svg
Wikimedia Commons
al gh'a dent roba culegada a:


Referiment[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]