Estonia

Quel articul chì l'è scrivüü in Lumbard ucidental urtugrafia ünificada.

Eesti Vaabarik - Estonia

(Bandera) (Scüüt)
Lema nazziunaal: "Mu isamaa, mu õnn ja rõõm" ("La mia patri, la mia felizità e la mia gioii")
Lenguv ufizial	Estun
Capitala	Tallinn
Citaa püssee granda	Tartu,Parnu,Narva
Goveren *President de la Republega	Republega parlamentar Toomas Hendrik Ilves
Süperfis  - Tutala  - Aqua(%)	45.227 km² (129è) 4,56
Abitant  - Stimazziun 2009  - Cens  - Densitaa	1.350,00 abitant (151è) 29 ab./km² ([[Lista de paes per densitaa d'abitant|]])
Muneda	Euro (€)
Füs urari  - Estaa (DST)	CET (UTC+2) Si, CET* (UTC+3)
Independenza Guera d'independenza estun	Declarada: el 24 febrari del 1918, Recugnussüda: dal 02 febrari del 1920 al 6 de Agost1940* Restabilida: ul 20 de Agost del 1991
Inu naziunal	Mu isamaa, mu õnn, ja rõõm
Dumini internet	.ee, eu
Còdas telefònich	+372
Gentilizzi	Republiga d' Estonia
* En tra el 1940-1941 e 1944-1991 l'è stada ocupada da l' Union Soviedega.L'è turnada indipendenta en el 1991

L' Estònia (Eesti in estun) a l'è un paes del nord-est de l'Europa, pusiziunaa in sü i spund del Mar Baltegh. La fa part de l' Union Europea. A l'è tacada a la Letonia e a la Rüssia, ma ecunomicament l'è culigada a la Finlandia e la Scandinavia.
La capital a l'è Tallinn, una vegia cità medievala che l'è diventada patrimoni de l'Unesco
La gh'ha una süperfiss de 45.227 km², poch püssee granda de la Svizera, e una pupulaziun de pressapoch 1.350.000 abitant.

A l'è member de l'Üniun Eurupea e de la Nato.

Dal prim de ginee del 2011 la gh'ha adotaa l'Euro 'me moneda ufiziala.

La lengua ufizial l'è l'estun.

Geugrafia

La naziun la gh'ha un teritori pressapoch tüt pian, dumà in del sud-est l'ha gh'ha una quaj culina. La pussee alta l'è la culina del Suur Munämagi.(318 m s.l.m.)

Fan part del teritori estun 1520 isul, ma i püssee grand hinn Saaremaa (2.668 km²) et Hiiuma (965 km²). La pussee distacada da la tera ferma, che l'è anca la püssee piscinina l'è Ruhnu (11,50 km²), che la sa tröva a süd-ovest de la naziun, pressapoch 70 km in mez al Golf de Riga.

La citaà püsse visitada di türista l'è la capital, Tallinn, che l'è una cità medievala e l'è anca Patimoni de l'Unesco. Gh'hinn anca altar cità impurtant ch' hinn: Tartu, Parnu, Narva.

La bandera tri-culur de l'Estonia

Stòria

L'independenza in del 1918

L'è devegnüda indipendenta in del 24 febrari 1918, dop aver vinciu la guera d'independenza, con l' Imperi Rüss

L'occupazion sovietega (1940-1941), (1944-1991)

Dal 1940 l'è stada ucüpada da l'Üniun Suvietega per püssee de quarantaset agn intra el 1940-1941 e 'l 1944-1991 insema a la Letonia e la Lituania. In quest period chì l'Estonia l'eva formalment una Repüblega Socialista asuciada a l'Üniun Suvietega, ma l'aministraziun rüssa l'è mai stada ufizialment recugnussüda di stat ucidentai anca se poch l'è staa faa per impedìla. Sota l'Üniun Suvietiga tant estun a hin staa depurtaa en Siberia e hin staa sustitüii da suvietegh, che i han ciapaa tüte i cà di estun. Tant a hinn scapaa en Scandinavia, e el guvern estun l'è andà in esilii à Oslo fina 'l 1991. I estun che hinn restaa i gh'han avüü una situaziun dificila per quarantaseta an. A hinn staa tüt ubligaa a imparà el rüss e economicament hinn restàa svantagiàa e indrèe fin al 1991.

La restauraziun de l'independenza piena in del 1991

Apena el 20 de agost del 1991, con la dessulüziun de l'ÜRSS, l'Estonia l'è riussida a turnar a 'na independenza piena.

L'Üniun suvietega e l'Estonia s'hin acurdaa e l'armada suvietega l'ha lassaa cumpletament el paes estun in del 1994

Urganizaziun pulitiga

L'Estonia (nom ufizial: Eesti Vabariik) a l'è una repübliga democratiga.
L'è una republiga parlamentar.

La gh'à i seguent orghen:

• el Parlament, ch'el gh'à el puter legislativ,
  
• el Guvern, che 'l gh'ha el puter esecütiv,
  
• la Curt Suprema, che la gh'ha el puter giüdiziari.
  

El President a l'è 'l Toomas Hendrik Ilves (del 2006).
El Prim Minister a l'è l'Andrus Ansip (del 2005).

Economia e Internet

L'Estonia l'è part de l'Union Europea, l'ha adotaa l'Euro 'me muneda ufiziala e l'è jütada economicament da la Finlandia , Germania e da la Scandinavia, e per quest la g'ha gemò avüü una forta espansiun cumerciala che l'ha purtada vers un livel economico de gl'alter pais uccidental. L'à gh'ha anca el piusse bas livel de indèbitament public in de gl' stat de la Union Europea.

Le Nazion Unii gh'an attribuii l'indic de svilupp parecc alt, in del 2010.

L' Estonia la g'ha una granda difusion de l'internet. L'è cunsiderada vüna di naziun püssee avanzaa del mund per la difüsiun de l'Internet. L'è de spess suranunimada per quest E-Stonia.

En Estonia l'è stà assemblàa el sistema de comunicaziun ciamàa Skype.