Castelnaudary

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Chest artícol a l'è scricc in Lumbàrt Orientàl, ortograféa unificàda Lombard oriental
Castelnaudary
Blason castelnaudary.svg
Castelnaudary bassin canal.jpg
Carte France geo.png
Pais Lo drapél de la France Frància
Regiù Languedoc-Roussillon
Departimènt Aude
Arrondissement Carcassonne
Cantù Castelnaudary-Nord
Castelnaudary-Sud
Còdes Insee 11076
Còdes postàl 11400
Sìndech
Patrick Maugard
2014-2020
Intercumünalitaa Communauté de communes de Castelnaudary Lauragais Audois
Latitüden 43°19′09″ N
Lungitüden 1°57′16″ E
Altèssa söl mar 145 (mini) – 215 (maxi)
Süperfìs 47.72 km²
Abitàncc 11 876 ab.
(1. Gen 2011)
Densitaà 249 ab./km²

Castelnaudary (Castellnou d'Arri en ucità e català) l'è 'n cümü fransés de la regiù Languedoc-Roussillon, endèla Frància meridiunàla. L'è capolöch dei cantù de Castelnaudary-Nord e Castelnaudary-Sud. El fà part del circondàre (arrondissement) de Carcassonne e del dipartimènt de l'Aude.

El g'ha 'na popolasiù de 11 876 abitàncc[1], dato agiurnàt al ginee 2011.

El sò teretóre el g'ha 'na superfìce de 47,72 km² e 'l và de 'na altèsa mìnima de 145 méter a 'na altèsa màsima de 215 méter söl leèl del mar.

Castèl Nòu d'Arri l'è ligàt a l'antìca pruìncia del Lauragais, cüna del catarismo. La citadìna l'è cunusìda per el sò Cassolet e per el sò port söl Canal du Midi.


Evulusiù demogràfica[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

L'andamènt del nömer dei abitàncc del cümü de Castelnaudary l'è ilüstràt endèla tabèla riportàda ché sóta:


Abitàncc censìcc


Monümencc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  • El Grand Bassin

Sö domanda dei abitancc de la cità, Pierre-Paul Riquet, progetista del Canal du Midi (alura Canal Royal du Languedoc), e François Andréossy, geòmetra espert, i g'ha fat del Grand Bassin de Castèl Nòu d'Arri el cör tecnològich del canàl. L'è l'ünich spècc de àiva de chèste dimensiú (7 ètar) entra Tolosa e Sète. La vista de la cità a l'è miràbil: de 'na bànda le ciàeghe de Sant-Ròch de l'ótra l'Ile de la Cybèle, ìzola artificiàla ideàda come dìga de contenimènt per vent fòrte che tìra endèla regiù.

Endel 1997 chèsto basí l'è stat classificat a l'inventare del patremóne de l'ümanità de l'Unesco.


  • La colegiada de San Mighel

Sitüada ai cunfí del nöf Regn de Francia dòpo 'l Tratat de Parìgi (1229), la céza, costrüida a parter del 1240 'nfìna al 1270, a l'è progetàda come 'n tempio fortèsa de stil romànich.

Endel 1317, al momènt de la creasiú del vescoàt de Saint-Papoul -pensàt per limitá le pretéze del vèscof de Tolosa- la céza la vé eleada al ranch de Colegiada.

Endèla Guèra dei Sent Agn l'è restàda danegiàda. Endèl córs dei sècoi l'è stàda divèrse ólte mudificàda (intervèncc endèi sècoi XIV, XV, XVIII e XIX), e ghè stat fat sö 9 capèle laterài e 'na tór che fenés condèna coertüra piramidàl en stìl gòtich che rìa a 50 méter de altèsa. De dét la consèrva 'n órghen de la fì del sècol XVIII.


Endel 1553, la Caterina de Mèdici, contèsa del Lauragais, la gh'a fat deentà la contèa en baliagio e 'l castèl de urìgin antìche che g'ha pò dat nòm a la cità el deènta en Presidial. L'è stat dopràt come prizú de la revulüsiú Franseza enfìna al 1926. Al dé d'encö l'è deentàt en muzèo.

  • El mulí de Cugarel (XVII sécol)

Castèl Nòu d'Arri l'è cunusìt apò a per i sò mülí a ènt. Al prensépe del sècol XIX amò vint o trènta mülí i adurnàa le spónde del Grand Bassin. El mülí del Cugarel el costetöés giöna dei öltem rèscc de chèsta época gloriùza e 'l ezebés 'na vista a pèrder d'öcc sö la cità e sö la piana del Lauragais.


Trada sö endel 1783, per i bezògn de l'Öspedàl, l'uficìna la conserva 'na bèla colesiú de àmpole de farmcìa en ceràmica de Moustiers (XVIII sécol) e en porselana de tipo Impér del XIX.

Aenimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Figüre famùze[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

Gastronomìa[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

El cassolet l'è 'na specialità de Castnaudary.

Vardí apó[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  • El quart Régiment Étranger regimènt d'istrüsiù de la Légion Etrangère.
  • Le ciàeghe del Canal du Midi.
  • Giöna de le trè cità 'ndoe el Cassolet al saress uriginàre.
  • Una butìga d'öfelér: l'Alléluia de Castelnaudary.
  • El cassolet el ciaparès el sò nomm de la cassöla en tèra còta smaltada fabricada a Issel mia delons de Castelnaudary

Colegamèncc estèrni[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]


Riferimèncc[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

  1. Französisches Statistikinstitut (www.insee.fr)