Bagg

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scritt in milanes, ortografia classega.
Wikiquote-logo.svg
«Va minga a Bagg se te gh'heet minga coragg!»
(Proverbi popolar)
Wikiquote-logo.svg
«Va a Bagg a sonà l'òrghen!»
(Proverbi popolar)

Bagg (Baggio) l'è on quarter de Milan, situaa in la periferia occidental del capploeugh lombard (zòna 7).
Bagg la se troeuva arent a vun di parch milanes pussee important, var a dì el Parch di Cav.

Stòria[Mudifega | mudìfica 'l sorgènt]

I primm testimonianz stòrich de Bagg hinn de insediament molto antigh, che partegniven a popolazion celtich. L'origin del sò nòmm l'ha dividuu i studios: quaivun el pensa che 'l vegna de ona torr romana militar ciamada Badalocum, che la gh'aveva dominà i campagn e la strada per Novara; alter inveci le fann derivà de on'abbadia denominada badia aggeris, nòmm che poeu el s'è evoluu in Badagio, Badaglo, Badaxio e al nòmm attual.

In del 221 prima de Crist, tutt el territòri identificaa in di center de Trenn, Quart (MI)|Quart, Quint e Segur l'è staa conquistaa di Roman. De 'sto temp la gh'avaria de vess la torr che fòrsi l'ha daa el nòmm al loeugh.
Tra i primm notizzi che a gh'emm de Bagg ghe n'è voeuna del 881, quand che 'l nòbil Tazon l'ha promòss la recostruzion del borgh (dòpo i distruzion di Barbar) sora i ruvinn de l'antiga torr de guardia (trada giò del tutt). Duranta l'epoca longobarda l'è stada sed de ona fara, cioè de ona cort agricola fortificada; in del 1162 l'ha ospitaa a on quai milanes scappaa de la città invaduda del Federich Barbarossa. In quell period l'è staa faa sù, arent a la gesa de Sant'Apollinar, on monastee.
El moment pussee radios per Bagg l'è staa pròppi tra el IX e 'l XII secol, quand che la famiglia de Bagg n'ha faa on center politich e militar important. Vun di member de la famiglia l'è staa quell Anselmo che poeu l'è diventaa papa cont el nòmm de Lissander II.

Bagg, in del cors de la soa stòria, l'è semper stada indipendenta de Milan e la gh'aveva on'economia soratutt agricola. Con l'introduzion in Italia del gels, in la segonda metà del XV secol, i Bagges s'hinn specializzaa in l'allevament di bach de seda.

Dòpo l'Unità d'Italia Bagg l'è vegnuda on comun, cont ona superfiss de circa 400 ettar e ona popolazion de oltra 1200 abitant. In del 1869 gh'hinn staa taccaa a Bagg di paes del circondari; Sella Noeuva, Muggian, Quart e Quint. A causa de la rivoluzion industrial, Bagg l'è cressuda molto.

El 2 settember del 1923, cont on regio decrett, Bagg, insema ad Affer, Ceravall, Crescenzagh, Gòrla, Precòtt, Grech, Lambraa, Musòcch, Ninguarda, Trenn, Vigentin e Rogored l'è stada unida a Milan.