Auguste Frédéric Louis Viesse de Marmont

De Wikipedia
Va a: navegá, truvá
Lumbard ucidental Quest articol chì l'è scritt in milanes, ortografia classega.

Auguste Frédéric Louis Viesse de Marmont, conossu anca domà 'me Auguste Marmont (Châtillon-sur-Seine, 1774-1852) l'è staa on general frances.

Offizial de artijeria, l'ha combattuu a Tolon e Magonza, prima de vess ciamaa del Napoleon per la campagna d'Italia del 1796, e poeu in quella d'Egitt, indove l'è staa promoss general.
In del 1800 l'ha tolt part a la Battalia de Marengh; in del 1804 l'è staa promoss maresciall e l'ann dopo a l'era al comand del Segond Corp d'Armada che l'ha combattuu a Ulma.
Spedii in Dalmazia l'è staa nominaa duca de Ragusa, per avè scasciaa foeura i Russ de quella città.
In del 1809, dopo de la battalia de Wagram, l'è andaa innanz a segutà i Austriegh che scappaven e l'ha ris'ciaa gross: l'è staa salvaa del rivà di rinforz.
In del 1811 l'ha combattuu in Portogall e Spagna e l'è staa ferii in de la Battalia de Salamanca. L'è tornaa a combatt in del 1813 e l'ha tolt part de Lützen, Bautzen, Dresda, Lipsia e Hanau. L'ann dopo l'ha ben combattuu in de la Campagna de Francia, ma l'è staa critigaa per la sconfitta de Laon.
Insema al Mortier e al Moncey l'è staa vun de quei che s'hinn renduu ai Leaa, e durant i Cent Dì l'è staa fedel al re Luis XVIII.
Dopo de Waterloo, l'è staa tra quei che hann votaa per fà fusilà el Michel Ney. L'ha segutaa a vess fedel ai Borbon e per quest, dopo la Rivoluzion del 1830, l'è staa costringiuu a l'esili, per tornà mai pù in Francia. Quest perchè lì ormai el sò nomm l'era venguu on sinonim de "traditor".