Acqua

Da Wikipedia.

L'acqua a l'è un cumpòost chímich traspareent inuduur, insípit, furmaa par idrògen e ussígen, da fòrmüla empírica H₂O, che la fuunt a 0 °C e büiss a 100 °C (cunt una pressiun da 1013 HPa). Int un staa plüü u maanch impüür la fa sü la piögja, i maar, i laach, i valdej, evi.

A la natüra tüta l'agua sa la tröva mes·cjada cunt òolt süstaanz (saa mineraal, gaas, partícül in süspensiun...). Mai ga pudaremm truvá da l'acqua püra, che sa la pöö utegní numà in laburatori paj prucess da pürificazziun, cuma e.g. la distilazziun. L'agua a l'è una süstanza cunt una strütüra chímica pecüliara. La dispusizziun al spazzi di düü àtum d'idrògen par rapòort a l'àtum centraal d'ussígen la permett la furmazziun da liamm flébil intra àtum d'O e d'H da mulécül da diferent (puunt d'idrògen). Cheest-chí al afeta i prupietaa físich da l'acqua, suratütt:

i temperadüür da füsiun e ebüjizziun, relativameent òolt si cumparaat cun süstaanz chímich da pees mulecülaar símil, cuma par esempi ul metan, l'amuníaca, l'etan;
la suva capacitaa da dissòolf i

süstaanz pulaar;